Meer dan een protestboek

Amina Laffet is copywriter en jobcoach, werd geboren in Antwerpen en heeft Tunesische roots. Ze spreekt vier talen vloeiend en haar focus ligt op hedendaagse Young Adult met een maatschappijkritische insteek. In 2020 verscheen haar debuutroman Zwarte vijvers bij Hamley Books.

De dertienjarige Rashad wordt geraakt door een kogel die eigenlijk bedoeld was voor een bendelid, terwijl hij aan het basketballen is met zijn vrienden. De wijk waarin Rashad woont, Zwarte Vijvers, is recent uitgeroepen tot een no-go zone, hulpdiensten mogen er niet meer komen. Wordt Rashad het slachtoffer van de nieuwe wet of lukt het de mensen die in opstand komen om hem te redden?

‘De persoon zelf was belangrijk. Niet zijn afkomst, niet zijn religie, niet zijn geslacht en daar ging ze voor strijden. En dat deed ze ook. […] Artikel 94 was alles wat ze verafschuwde; discriminatie legaliseren, bepaalde bevolkingsgroepen marginaliseren en dat onder he mom van ‘burgerzin’. De toekomst zou er grimmig uitzien als ze geen actie zouden ondernemen.’

Laffet vertelt het verhaal over Zwarte Vijvers vanuit heel veel verschillende perspectieven die elkaar snel afwisselen. De introductie van deze perspectieven en personages en de inleiding van al deze verhaallijnen is langdradig. De verschillende invalshoeken zijn interessant en laten zien hoe complex de thematiek is waarover Laffet schrijft maar de auteur wil wel heel veel in één doen.

De chronologie van het verhaal wordt door kleine tijdsprongen terug in de tijd bij elke perspectiefwisseling heel erg uitgerekt over alle verschillende verhaallijnen, dit maakt dat het verhaal langdradig wordt en de verteltijd heel veel langer is dan de vertelde tijd. Tegelijk blijven zinnen en hoofdstukken kort en is er weinig ruimte voor diepgang waardoor Laffet de lezer en de spanning weet vast te houden.

‘Derek keek op zijn horloge. Er waren zes minuten verstreken sinds hij het eerste schot had gehoord. Hij gooide een reddingsdeken op Rashad en pakte hem goed in om zijn temperatuur op peil te houden terwijl hij ook druk bleef uitoefenen op de wond.’

Het uitgesmeerde verhaal maakt dat elke vorm van urgentie langzaam verdwijnt en daarmee wordt de race tegen de klok om het leven van Rashad te redden steeds langer. Dat Rashad zo lang in leven blijft, ondanks zijn ernstige verwondingen, is ongeloofwaardig.

De schrijfstijl lijkt zich in het begin aan te passen aan het perspectief, de nieuwsvlogger Nikkie, de nieuwsberichten uit de traditionele media, de hulpverleners en de inwoners van Zwarte Vijvers, maar de verschillende stijlen worden niet heel consequent vastgehouden. Over het algemeen is het boek in gemakkelijk taalgebruik en makkelijk behapbare zinnen geschreven, hierdoor blijft de lezer op afstand maar leest het boek wel gemakkelijk weg.

Zwarte Vijvers is meer dan een protestboek, Affet is een opvallende en originele stem in het Nederlandstalige Young Adult-landschap. Het boek doet denken aan bestsellers als The Hate U Give maar is niet op alle fronten even overtuigend.