Een kunstboek waar je gelukkig van wordt

Matthijs Van Mierlo is de Belgische contentcreator achter The Gaze, een reeks socialmediakanalen (Instagram, YouTube en TikTok) waarop hij praat over kunst. Zijn video’s informeren en entertainen. Ze maken kunstgeschiedenis voor iedereen behapbaar. Hij heeft honderdduizenden volgers en miljoenen views en likes. Van Mierlo maakt kunstgeschiedenis weer hip en dit op een humoristische manier. Hij vertrekt vanuit een detail en trekt van daaruit, het verhaal dat het kunstwerk vertelt, open. Zo ontstond ook Stupid faces in stunning paintings. Daarin neemt Van Mierlo je mee langs 50 opmerkelijke gezichten afkomstig uit beroemde kunstwerken. Eerlijk? Ik had nooit gedacht dat ik ooit een boek over kunst zou recenseren. Of het me bevallen is? Dat ontdek je vanzelf als je verder leest.

Het boek belooft “50 verhalen over de dwaze kant van grote kunst”.
Zoals Lester Bangs zegt: “The first mistake of art is to assume that it’s serious”. Wel, dat was eigenlijk wel het beeld dat ik erover had. Je moet er al iets van kennen vooraleer je erover kunt lezen. Was ik even verkeerd! En kunst enkel serieus benaderen? Dan ken je Matthijs Van Mierlo nog niet!

Maar laat ik bij het begin beginnen. Wanneer je Stupid faces in stunning paintings vastneemt merk je dadelijk dat het een boek is dat fijn in de hand ligt door de harde cover en het kleinere formaat. Het is gedrukt op heerlijk dik papier en de lettergrootte is aangenaam. 12 van de 50 gezichten sieren de cover, waardoor het ook een pareltje is dat mooi op de tafel ligt te pronken. Bij elk schilderij krijg je een grappige titel (die nog niets verraadt over het schilderij zelf), het bizarre gezicht dat uitgelicht wordt, gevolgd door het schilderij zelf. Vaak is de tekst gedrukt op een gekleurde achtergrond. Dit alles maakt van het boek een levendig, speels en kleurrijk geheel dat alleen al daardoor de moeite waard is om open te slaan. Bij het gezicht mijmert de auteur over wat de uitdrukking of de vorm of…zou willen zeggen. Aangezien je het schilderij dan nog niet ziet is het leuk om dit raadspelletje mee te spelen. Op de volgende pagina zie je het volledige schilderij en kun je op zoek naar het gezicht en de details die uitgelicht zijn. De auteur vertelt dan ook het bijhorende verhaal. Elk schilderij is voorzien van de naam van de kunstenaar, de titel van het schilderij en het jaar waarin het geschilderd is.

Matthijs van Mierlo is een echte verhalenverteller. Je hangt aan zijn lippen (of beter, zijn pen). Hij schrijft vlot, meeslepend en met een flinke dosis humor, waardoor ik meermaals moest lachen tijdens het lezen.

“Maar zijn blik toont ook een soort arrogante trots, alsof hij net een lading wasgoed heeft opgevouwen zonder ook maar één sok over te houden. Als dat het geval is dan vergeef ik hem zijn zelfvoldane smoel. Respect.”

De auteur spreek jou, de lezer, aan tijdens het vertellen. Alsof je samen een museum bent binnengestapt met hem als gids. Je voelt je aangesproken, “luistert”, lacht, bekijkt, bewondert, fronst de wenkbrauwen. Soms lijkt het zelfs even een onderonsje waarbij we roddelen over de persoon op het schilderij. Hij laat je dingen zien die je anders niet zouden opvallen. Details waar je anders zo overheen zou kijken. De schilderijen in dit boek gaan nooit meer hetzelfde zijn. Ze hebben een gezicht gekregen. En of dat nog niet genoeg is kent de auteur de verhalen achter de schilderijen goed en schudt hij de leukste weetjes en sappigste verhalen uit zijn mouw. Een kenner! Laat het volgende museumbezoek maar komen! Stupid faces in stunning paintings leert je om echt te kijken naar een schilderij. De details te zoeken. Elk gezicht gaat vanaf nu wat extra aandacht krijgen van mij. En Van Mierlo doet dit alles zonder belerend en te serieus te zijn, maar net met die kwinkslag die maakt dat je geboeid blijft.

Stupid faces in stunning paintings is een boek dat je rondleidt doorheen het museum met bizarre gezichten terwijl je aan de hand genomen wordt door een meesterverteller die je echt doet kijken naar wat het schilderij, en vooral de hoofdpersoon, te vertellen heeft. Het is een boek dat ik nog vaak ga vastnemen om te verdwalen in de schilderijen, gezichten en details. Een museumbezoek gaat nooit meer hetzelfde zijn. Matthijs Van Mierlo heeft er een fan en volger bij! Deze meesterverteller krijgt van mij 5 sterren.

Zoals Noordkaap het zo mooi formuleerde:

Wat is kunst?
Wat is kunst?
Die blik in haar ogen dat is kunst
Wat is kunst?
Wat is kunst?

Ellen Boutsen
Boekencast

Genre: kunst
Uitgever: Borgerhoff & Lamberigts
ISBN: 9789493409729
Uitvoering: hardcover
Aantal pagina’s: 240
Uitgave: oktober 2025

Met dank aan Borgerhoff & Lamberigts (www.borgerhoff-lamberigts.be) voor dit recensie-exemplaar in ruil voor een eerlijke recensie.