Moederschap, en een nieuws ontziende plot

Een klasje van zeven slechthorende kinderen geniet van een schoolreisje naar de dierentuin. Maar ze komen niet terug bij de school. De bus met de kinderen en hun begeleiders lijkt spoorloos verdwenen. Terwijl de politie zich vastbijt in het onderzoek, neemt Maura, de moeder van de achtjarige Robin, het heft in eigen hand. Ze is vastbesloten om haar zoon te vinden en begint een gewaagde zoektocht.

Linda Jansma schrijft al jaren psychologische thrillers met een maatschappelijk thema. Ze heeft er inmiddels dertien op haar naam staan. Met haar boeken heeft ze diverse prijzen in de wacht gesleept. In Vertel het niemand staan kinderen met een gehoorbeperking in de spotlights. Het is een titel die als met hem letterlijk neemt toepasselijk is op dove mensen, maar die niet direct een betekenis krijgt in het verhaal zelf.

Jansma gebruikt in Vertel het niemand een verrassend aantal perspectieven, die elkaar in rap tempo opvolgen. Naast Maura en schooldirecteur Erica is daar ook de uit Polen afkomstige rechercheur Jan, die te maken heeft met een generatiekloof binnen zijn team, en Jaimie, een nog heel jonge leerkracht in opleiding. Hoofdstukken beslaan steeds een dag en ze zijn onderverdeeld in tijdvakken.

Uit de gedichtenspinsels van enkele personages komen subtiele hints naar vervelende gebeurtenissen in hun verleden naar de oppervlakte, die Jansma al vrij snel toelicht, zodat ze voor de lezer geen geheim meer zijn. Zo speelt Maura’s verleden als oorlogsfotograaf haar nog grote parten, het verhaal is doordrenkt met flashbacks naar deze periode.
De onderlinge verhoudingen staan op veel plekken op scherp. Maura wordt onrustig van het vreemde gedrag van haar man Duuk, die ze niets vertelt over haar persoonlijke, eenzame en gevaarlijke zoektocht. Ze ontdekt dat de dreiging van heel dichtbij lijkt te komen, maar ze wuift het gevaar voor eigen leven weg omdat voor haar maar één ding telt en dat is het vonden van haar zoon. In Vertel het niemand overheerst veel angst bij personages die er niet met elkaar over kunnen praten.

De korte hoofdstukken met cliffhangers nodigen steeds uit tot verder lezen, Jansma pakt de lezer met haar resolute stijl, waarin krachtige beschrijvingen van de omgeving opgenomen zijn. Maar dan ineens kan haar schrijfstijl omslaan in een namier die we niet van deze auteur gewend zijn, een stijl die overkomt als die van een jeugdboek. Dit staat de diepe emotie in de weg, die er wel is, maar die de lezer net niet kan raken. Het woord dat rondzingt is ‘sentimenteel’ en dat is het laatste dat zowel auteur als lezer in een thriller zou willen terugvinden.

Jansma zorgt voor een paar wendingen die eigenlijk wel te voorzien waren omdat ze haar lezer soms direct, soms na een poosje, overal getuige van laat zijn. Dit belemmert het ontstaan van een echt gevoel van spanning. Tot zij plotseling met keiharde, wrede plot komt, een ontknoping die misschien onwaarschijnlijk is maar die niemand had kunnen bedenken.

Vertel het niemand draait om moederschap in allerlei vormen. Het zou zonder het te veel benadrukte sentiment aan kracht kunnen winnen.

Deze recensie staat ook op www.vrouwenthrillers.nl. Ik had het 3,5 sterren gegeven.