Een trip down memory lane of een sleutelroman met ongewilde hoofdrolspeelster?

Dit is het eerste boek dat ik lees van Adriaan van Dis. Het boek staat op 1 in de toplijsten en ik snap ook goed waarom. Het gaat over het overlijden van een geliefde omdat die laatste fysiek niet meer in staat is om te reizen, reizen beiden imaginair, waardoor het grotendeels “ a trip down memory lane “wordt. Als je dit als een afscheidsroman leest is het een prachtig emotioneel verhaal met veel gevoel geschreven met prachtig taalgebruik. Zinnen als :” Ons samenzijn is een levende herinnering. Ik sta met je op, ga met je naar bed. Als ik iets wil weten vraag ik het aan je. Je stem zit in mijn hoofd'(pag 124) of “Eefje stierf toen ik even koffiedronk in de grote keuken met de nachtverpleging. Zo gaat dat. Uitgespeeld. Zonder publiek.” ( pag 119) vond ik van grote schoonheid.

Afscheidsroman of niet?
Al lezende blijkt echter dat de verteller niet de enige is die van de hoofdpersoon houdt. Zijn geliefde was dus getrouwd met een ander. Aanvankelijk vond ik het een mooie vondst, tot ik las dat het hier over bestaande personen gaat en ging. Een soort “sleutelroman dus. Ik vroeg me meteen af hoe deze derde persoon er over zou denken en ook wel of de overledene dit gewild zou hebben. In haar bespreking van deze roman voor de Groene Amsterdammer stelt recensent Marja Pruis :
“Meer nog dan in zijn andere werk speelt Adriaan van Dis in zijn nieuwe roman Alles voor de reis een opzichtig spel met de werkelijkheid en de verbeelding. Misschien vind ik zelf dat hij een grens overgaat. Iets prijsgeeft wat ook een ander aangaat, iemand die hem nu niet meer kan tegenhouden om van een levenslang geheim verbond, dat deels een publiek geheim was maar toch, om daarvan een verhaal te smeden” (De Groene Amsterdammer 19 januari 2026). Ik stel me dezelfde vraag. Wordt de overledene een ongewilde hoofdpersoon in dit boek? Bovendien: “Wat zou de “derde persoon” in deze “driehoeksverhouding “ hierover denken ?.Anders dan bij sommige auteurs die hun boek gebruiken als afrekening met een overleden partner spreekt van Dis met veel respect en liefde over zijn relatie wat dan ook de grote charme van dit boek is.. Maar bij mij bleef er toch iets knagen. Zou Eefje, zoals de vrouw in het boek heet, dit zo gepubliceerd gehad willen hebben? De lezer wordt dus in meerdere opzichten uitgedaagd en op de proef gesteld.