Realistisch inkijkje bij grensoverschrijdend voorval

Het is me eindelijk gelukt een recensie te schrijven van het nieuwste boek van Carlie van Tongeren. “Grijs” is een novelle van 132 pagina’s en heeft als onderwerp seksueel grensoverschrijdend gedrag en wordt getipt vanaf 13/14 jaar.

Het maakt deel uit van de Blossom Books Shorties. Dat zijn korte, toegankelijk geschreven novelles voor jongeren. Andere boeken die al in de serie zijn verschenen zijn: 'Het zusje van' (Carlie van Tongeren), 'De tweede stem' (Elin Meijnen) en 'Wees Lucie' (Astrid Boonstoppel).

De auteur valt meteen met de deur in huis, want vanaf het begin is duidelijk dat de hoofdpersonen Chaja en Wes seks hebben gehad bij een strandfeestje. De beleving daarvan van beide hoofdpersonen is zeer verschillend en wordt heel realistisch beschreven. Wat Carlie heel goed doet, is dat ze nauwelijks een oordeel uitspreekt, maar de beide hoofdpersonen hardop laat denken wat hun seksuele ervaring met hen heeft gedaan. Bovendien maakt ze de medespelers deelgenoot van het seksueel grensoverschrijdende gedrag. Het komt het verhaal zeer ten goede dat de aan de zijlijn staande medespelers ook hun visie op het voorval geven. Daarmee zet ze automatisch de lezer op een prima manier aan het denken.

De korte hoofdstukken en de wisselingen van vertelperspectief zorgen ervoor dat de spanning er voortdurend in blijft en dat je het boek in een adem zou willen uitlezen. Het niet al te ingewikkelde taalgebruik zorgt ervoor dat het ook al wel geschikt is voor de wat jongere YA-lezer.

Voor het nawoord kun je alleen maar heel veel respect hebben. Het is jammer dat het broodnodig is om over een dergelijk thema te schrijven, maar de manier waarop Carlie van Tongeren dat doet is zeer geloofwaardig. Door haar prettige schrijfstijl zal het veel leerlingen aanspreken.

Alle Shorties zijn zeer geschikt voor de doelgroep en inhoudelijk heel sterk. Toch moet me bij alle vier tot nu toe verschenen delen iets van het hart. Aan de ene kant is het initiatief van de uitgever om boeken die inhoudelijk van uitstekend niveau zijn onder de aandacht te brengen van de jongere jeugd heel erg goed. De vormgeving, hoe artistiek ook bedoeld, laat echter te wensen over. Die draagt er niet aan bij om jongeren uit te dagen deze boeken uit de boekenkast te halen. Als deze serie echt voet aan de grond wil krijgen, zoals de uitstekend vormgegeven kluitmannovelles of de serie Best of YA XS, dan zal het uiterlijk uitdagender moeten worden. Ook bij “Grijs” is het te kleine lettertype weer een punt van aandacht. Wanneer je ook de wat minder gevorderde lezers, en denk daarbij ook aan dyslectische leerlingen, naar dit boek wilt laten grijpen, zal er gekozen moeten worden voor een prettiger en leesbaarder lettertype.

Wat mij betreft mag Grijs in geen enkele schoolbibliotheek ontbreken. Om met Carlies eigen woorden te spreken, is het zeer verstandig om “Grijs” te lezen of te bespreken voordat jongeren in aanraking zouden kunnen komen met seksueel grensoverschrijdend gedrag en dat ze vroegtijdig leren wat consent is en dat sommige dingen niet “grijs” zijn.

Ik heb het besproken in een eerste klas havo en in twee tweede klassen havo. Vrijwel alle leerlingen vonden dat het in hun klas besproken kon worden, dus ook al in klas 1. De leerlingen adviseren dus zelf dat het al wel te lezen is vanaf een jaar of twaalf. Ik kan het daar wel mee eens zijn. Om het in de klas te kunnen bespreken, lijkt het me wenselijk daar nog een jaartje mee te wachten.