Wat jaarringen en brandlidtekens ons vertellen

Ooit, toen ik jong was, las ik een stripreeks met ironische inslag waarin een detective aan de hand van een sigarettenpeuk op wonderbaarlijke wijze kon uitmaken of de dader een man of vrouw was, hoe oud hij of zij was, of hij (of zij) kaal was of een bril droeg. Hetzelfde gevoel (maar dan zonder de ironie) kreeg ik bij het lezen van dit boek. Aan de hand van jaarringmonsters afkomstig van bomen, fossiel hout, antieke gebruiksvoorwerpen en oud bouwmateriaal kunnen hypotheses worden opgesteld over de invloed van het klimaat op ecosystemen en samenlevingen.
Dat 'dendrochronologen' met het gebruik van een techniek van elkaar overlappende jaarringen tot in de prehistorie kunnen kijken is op zijn zachtst uitgedrukt indrukwekkend.
Er worden sporen gevonden van koude periodes, droogteperiodes, orkaantijden, branden, nucleaire incidenten. De auteur legt verbanden met andere informatiebronnen die jaarlijks verschillende laagjes vormen (proxy-klimaatarchieven) bijvoorbeeld stalagmieten of het sediment van schelpen. Ze toont aan dat periodes met afwijkend klimaat tot de 'natuurlijke variatie' behoren. Evenwel, de huidige door de mens veroorzaakte klimaatverandering , met zijn ongekende warmte, noemt ze 'de belangrijkste vijand die we moeten verslaan om het welzijn van de mens te garanderen'. Haar vakgebied kan hieraan een bijdrage leveren.
Uit het boek blijkt de liefde voor bomen van de auteur en het belang dat ze hecht aan teamwerk.
Ze gebruikt een 'Amerikaanse stijl', waarbij kleine faits divers worden aangewend om het boek een zekere luchtigheid te geven. Zo vernemen we terloops welke krant ze leest en dat een collega ziek werd na het eten van een gerecht met Mongoolse paddenstoelen. Persoonlijk hou ik daar niet zo van.
De uitgave geeft een verzorgde indruk.