Een vrouw om u tegen te zeggen in het midden van de 19de eeuw

Het verhaal speelt zich in het midden van de 19 de eeuw af en het ligt niet zo voor de hand, wat Jane doet.
Daarom kwam het boek eerst ook onder een mannelijk pseudoniem uit.

Ik kan met niet van de indruk ontdoen, dat Charlotte Brontë een (semi) autobiografisch boek schreef. Charlotte en haar zussen hadden problemen met hun alcoholverslaafde broer. Jane heeft het niet onder de markt met haar neef en nichten. Charlotte komt naar Brussel om talen te studeren en wordt verliefd op een leraar. Jane gaat als gouvernante naar Thornfield Hall en krijgt gevoelens voor Mr. Rochester. Haar liefde voor talen voel je in de Franse dialogen van Adele en ook haar kindermeisje Sophie, terwijl de rest Engels spreekt. Gelukkig spreekt Jane (of is het Charlotte) ook heel goed Frans.

Charlotte Brontë heeft het talent om een heel gedetailleerde beschrijving te maken, zoals van de dag dat Jane in de rode kamer van Gatesfield werd opgesloten. Die gebeurtenis wordt heel uitvoerig beschreven, maar is ook een keerpunt in het leven van de jonge Jane. Ze vertrekt na dat voorval naar een kostschool, ver weg van haar tante Mrs. Reed, maar komt van de regen in de drop. Mr. Bocklehurst voert er een schrikbewind. Telkens zijn er lichtpuntjes in het harde leven van Jane: haar vriendschap met Helen en de sympathieke Miss Temple. Jane doet goed haar best en wordt zelf juf. Als Miss Temple trouwt, besluit Jane een advertentie te plaatsen, zodat ze andere horizonten kan opzoeken. Zo komt ze op Thornfield Hall terecht. Ook hier worden de indrukken die het huis op Jane nalaat uitvoerig beschreven. Zelfs de natuurbeschrijvingen vervelen nooit, omdat ze zo schilderachtig zijn en de lezer meevoeren tot in een moeras, de heide, het bos... Subliem zijn ook de beschrijvingen van de gevoelens, zoals de tweestrijd die Jane voert. Dit is heel uitzonderlijk voor de tijd waarin het boek geschreven werd. Ook Mr. Rochester wordt niet zwart-wit getekend, maar de dialogen laten zijn ontwikkeling zien van een norse eigenaar van Thornfield Hall naar een man, die zich niet vastklampt aan zijn rijkdom of uiterlijke schoonheid, maar op zoek is naar een meerwaarde. Enkel Mr. Rivers, een man die Gods roeping volgt, wordt nogal eenzijdig en volledig in overeenstemming met de tijdsgeest geschilderd.

De enige reden waarom ik geen vijf sterren kon geven, zijn de passages, waar Jane zich tot de lezer richt. Het boek "12 years a slave" heb ik daarom niet uitgelezen. Hier stoort de langdradigheid mij wel: Jane wil voortdurend uitleggen, waarom ze iets doet en vooral ook waarom ze iets niet doet.

Alhoewel het een oud boek is, kan ik het toch sterk aanbevelen. Ik heb daarna een (van de) verfilmingen bekeken, maar een film kan nooit aan het boek tippen.