Lezersrecensie
Mijn dagboek, mijn vriend, mijn alles
Vijf jaar lang dompelde Joris van Casteren zich onder in het Nederlands dagboekarchief waar hij zich liet verrassen door de schrijfsels van doodgewone Nederlanders. Zijn ervaringen pende hij neer in ’De mensheid zal nog van mij horen’ dat op de shortlist van de Boon 2026 staat.
Het boek is onderverdeeld in vier delen. In het laatste deel neemt de auteur contact op met de persoon in kwestie of met één van de nabestaanden. In de eerste drie delen worden de negen dagboeken in stukjes gehakt. Net als je begrijpt dat Eva Koning in haar dagboek op zoek is naar een surrogaatmoeder, springt hij over op de eeuwige vrijgezel Wim de Vries. In sneltempo gaat het naar de liefdesavontuurtjes van Mathilde Pekelharing, het spiegelschrift van Hans van der Meulen, de schilderijen van Louise Oijen, de reizen van Peter Steinmetz, de tristesse van Anneke Toppen, de perikelen met de buren van Hendrik Jan Kok en de aanvallen van Christine Steen.
In al die jaren heeft Joris van Casteren deze mensen zeer goed leren kennen. De lezer heeft daarvoor een beperktere tijd. Aan het begin van het tweede deel merkte ik dat ik niet meer wist wie wie was. Toen ik herbegon en dagboek per dagboek las, raakte ik de draad niet meer kwijt. Een opbouw in drie delen met telkens drie dagboeken lijkt me daarom ideaal. Daartussen zouden de mijmeringen van de auteur zelf kunnen komen.
De schrijfstijl is heel eenvoudig met een overvloed aan korte zinnen. Verrassend genoeg laat de auteur de dagboekschrijvers zelf niet aan het woord, maar schrijft hij Eva Koning dit en Eva Koning dat. Je krijgt een intieme inkijk in hun leven waarover een folie is gelegd. Hoe groot de vervorming is, zal je nooit weten. Jammer dat er niet eens enkele authentieke fragmenten zijn opgenomen.
Die dagboeken zijn voor sommige schrijvers een obsessie. Mensen trekken zich terug uit het dagdagelijkse leven en houden uiteindelijk enkel nog die papieren vriend over. Het personage dat Eva Koning in haar dagboek creëert, zet haar aan tot stelen. Hendrik Jan Kok schrijft de frustratie van zich af. Christine Steen vindt troost voor haar ellendige leven. Soms een vloek, soms een zegen.
Joris van Casteren heeft een zorgvuldige selectie gemaakt, zodat we kunnen smullen van negen levens die toch niet zo doodgewoon blijken te zijn. Hun psyche is bijzonder interessant en sommige momenten nemen je mee terug in de tijd. Het is een mooie afsluiter dat je op het einde hun leven vanuit een andere hoek kan bekijken. Door de gefragmenteerde opbouw en de magere schrijfstijl is dit werk matiger dan het originele uitgangspunt laat vermoeden.
Het boek is onderverdeeld in vier delen. In het laatste deel neemt de auteur contact op met de persoon in kwestie of met één van de nabestaanden. In de eerste drie delen worden de negen dagboeken in stukjes gehakt. Net als je begrijpt dat Eva Koning in haar dagboek op zoek is naar een surrogaatmoeder, springt hij over op de eeuwige vrijgezel Wim de Vries. In sneltempo gaat het naar de liefdesavontuurtjes van Mathilde Pekelharing, het spiegelschrift van Hans van der Meulen, de schilderijen van Louise Oijen, de reizen van Peter Steinmetz, de tristesse van Anneke Toppen, de perikelen met de buren van Hendrik Jan Kok en de aanvallen van Christine Steen.
In al die jaren heeft Joris van Casteren deze mensen zeer goed leren kennen. De lezer heeft daarvoor een beperktere tijd. Aan het begin van het tweede deel merkte ik dat ik niet meer wist wie wie was. Toen ik herbegon en dagboek per dagboek las, raakte ik de draad niet meer kwijt. Een opbouw in drie delen met telkens drie dagboeken lijkt me daarom ideaal. Daartussen zouden de mijmeringen van de auteur zelf kunnen komen.
De schrijfstijl is heel eenvoudig met een overvloed aan korte zinnen. Verrassend genoeg laat de auteur de dagboekschrijvers zelf niet aan het woord, maar schrijft hij Eva Koning dit en Eva Koning dat. Je krijgt een intieme inkijk in hun leven waarover een folie is gelegd. Hoe groot de vervorming is, zal je nooit weten. Jammer dat er niet eens enkele authentieke fragmenten zijn opgenomen.
Die dagboeken zijn voor sommige schrijvers een obsessie. Mensen trekken zich terug uit het dagdagelijkse leven en houden uiteindelijk enkel nog die papieren vriend over. Het personage dat Eva Koning in haar dagboek creëert, zet haar aan tot stelen. Hendrik Jan Kok schrijft de frustratie van zich af. Christine Steen vindt troost voor haar ellendige leven. Soms een vloek, soms een zegen.
Joris van Casteren heeft een zorgvuldige selectie gemaakt, zodat we kunnen smullen van negen levens die toch niet zo doodgewoon blijken te zijn. Hun psyche is bijzonder interessant en sommige momenten nemen je mee terug in de tijd. Het is een mooie afsluiter dat je op het einde hun leven vanuit een andere hoek kan bekijken. Door de gefragmenteerde opbouw en de magere schrijfstijl is dit werk matiger dan het originele uitgangspunt laat vermoeden.
1
Reageer op deze recensie
