Een ingetogen en intiem portret

Greta Vandeborne is één van de getuigen uit de documentaire en het boek “Rebels” van Ann Peuteman die het voorwoord verzorgt voor “Rendez-vous in september”, een roman over liefde op hoge leeftijd. Greta schreef eerder al “In mijn hart woont een meeuw”, een verhalenbundel over verdriet, verlies en rouw. Deze thema’s nemen ook hier een prominente plaats in.

‘(...) in mijn hart woont er een symbolische meeuw, een vogel van verdriet en rouw (...)’

Zes jaar geleden moest Jozefien definitief afscheid nemen van haar tweede echtgenoot die aan ALS leed. Nu staat ze op het punt om een nieuwe man in haar leven toe te laten. De gelukkige is de Nederlander Simon met wie ze in Hotel du Parc in Oostende heeft afgesproken. In de tijdspanne van een jaar evolueert hun relatie van prille verliefdheid over lichamelijke lust naar felle botsingen.

‘Sinds het overlijden van mijn tweede echtgenoot hunkert mijn huid hartstochtelijk naar tederheid en doorleefde aanraking.’

De ik-vertelling uit het perspectief van de vrouw wisselt af met mailverkeer die hen helpt om de afstand Gent-Amsterdam te overbruggen. Twee personen op een gezegende leeftijd die een heel leven achter de rug hebben en elkaar vanaf nul moeten leren kennen. Ik stel me hen voor, niet met de figuurlijke rugzak, maar met een rolkoffer vol verhalen die met kabaal over de Gentse kasseien dendert.

‘Vandaag omarmen we de broosheid van het leven, de schoonheid van onze imperfecte lichamen, het eelt op onze ziel. Samen huillachen we.’

Simon leren we eenzijdig uit het perspectief van Jozefien kennen: van zijn uitgebreide kunstkennis tot zijn norse zwijgen. Is hij meer dan enkel het afgunstige type dat de relatie op de klippen laat lopen? Het vrouwelijke hoofdpersonage is iemand die wel open staat voor een nieuwe liefde, maar toch vastzit aan haar overleden geliefde. Als de relatie sputtert, schuift ze het nogal gemakkelijk op de jaloerse buien van Simon af, maar stel je eens voor, Jozefien, dat je in een ménage à trois zit met een schaduw.

‘De glimlach van mijn overleden geliefde schuift ertussen.’

Het is een boek zonder hoofdstuknummering: aan het begin staat telkens een citaat van Leonard Cohen. Eerst is dat leuk, maar soms verlangt een lezer toch naar andere quotes. Er is behoorlijk wat aandacht voor kunst, vooral voor schilderkunst. Het begint al op de cover met een werk van Edward Hopper. Simon is gefascineerd door Spilliaert en samen bezoeken ze enkele musea. Achteraan staat er een playlist, waarin het Cohen-overwicht duidelijk is, samen met een lijst van schilderijen en boeken die enkel aangestipt worden en niet zoals de kunstwerken met het verhaal verweven zijn.

Haar schrijfstijl omhelst prachtige beelden, waarvan er veel met de zee en het strand te maken hebben, zoals: ‘Kon de zee maar weer in je blik golven, zonder het koude zand dat erdoorheen prikt’. De meeuw schreeuwt als vogel van verdriet net iets te veel zijn rouw en gemis uit. Een metafoor is magnifiek, maar verliest zijn schittering bij een veelvuldig gebruik. Een neologisme zoals huillachen is een originele vondst.

Greta Vandeborne bewijst dat er zich in haar pen heel wat literaire kwaliteiten verschuilen. Mooie metaforen botsen met tussenpozen op herhalingen. Het thema van liefde op hogere leeftijd wordt met respect behandeld en mondt in een ingetogen en intiem portret van liefde op hoge leeftijd uit. De belichting van de protagonisten is eerder eenzijdig. Hier is er nog ruimte om de karakters verder uit te diepen.

Met dank aan Hebban en Uitgeverij Houtekiet / VBK voor het recensie-exemplaar