"Alles wat er is", een familiegeheim dat woorden mist

Mira’s wereld kantelt wanneer haar moeder terminaal ziek wordt. Plotseling dringt de vraag zich op: wat is er nooit gezegd? In een familie waar drie zelfdodingen als onuitgesproken verdriet boven het heden hangen, begint Mira aan een zoektocht naar antwoorden. Waarom zwijgen degenen die het meest te delen hebben? En wat gebeurt er als je de stilte durft te doorbreken?

Mira groeit op met het gewicht van drie zelfdodingen binnen haar familie, een erfenis die haar leven diepgaand tekent. Toch wordt er nauwelijks over gesproken, alleen droge feitjes, geen emoties, geen uitleg. Het zwijgen is luider dan woorden, en juist daardoor nefaster: wat niet wordt benoemd, groeit in Mira’s hoofd uit tot iets ondefinieerbaars, iets wat ze niet kan grijpen maar wel voelt. Haar angst is al vanaf jonge leeftijd een constante aanwezigheid, een knagend gevoel dat zich nestelt in haar lichaam. Voor Mira is de dood geen abstract begrip, maar een dreigende aanwezigheid die om haar heen hangt. Ze is doodsbang dat ook haar moeder Anne ooit die stap zal zetten. Tegelijkertijd blijft ze zoeken naar het waarom achter die drie zelfdodingen: wat is er écht gebeurd in die laatste, stille ogenblikken? Wat voelden ze? Wat dachten ze?
Ook haar moeder Anne zwijgt. Ze benoemt alleen de feitelijkheden, nooit wat ze voelt, alsof ze zich achter een ondoordringbaar pantser verschuilt: “Schouders eronder, niet zagen, niet klagen, maar dragen.” Het boek laat zien hoe gevaarlijk het is om pijn en verdriet niet toe te laten, en hoe diep de stilte kan snijden.
Het verhaal is opgebouwd vanuit Mira’s perspectief en springt tussen verschillende periodes. Heel even wisselt het boek naar het perspectief van Anne en Johanna, Mira’s grootmoeder. Deze fragmenten zijn beknopt, maar geven een scherp beeld van wat er in hen speelt, van de stilte die ook hen gevangen houdt. Deze passages vond ik zeer interessant en hadden voor mij wat meer uitgewerkt mogen worden.
“Alles wat er is” is een dapper en eerlijk boek, grondig uitgewerkt en geloofwaardig. Het is geen vrijblijvend verhaal, sommige fragmenten komen diep binnen en blijven hangen. Het einde liet me achter met een klein vleugje teleurstelling, ik had gehoopt op een iets duidelijker slot, een afronding die meer antwoorden zou bieden. Maar misschien is dat juist de kracht van dit boek: er blijven vragen, net als in het leven zelf.
De beslissing van Mira om te schrijven, om te praten, is een bewuste keuze om het anders te doen en de stilte te doorbreken. “Alles wat er is” is een mooie psychologische roman over een familiegeheim dat woorden mist, en over de moed om ze toch te vinden.