Een mooi en persoonlijk eerbetoon

Deze dual-timeline roman neemt je mee naar een oude kruidenierswinkel in Bodegraven, die tijdens de Tweede Wereldoorlog diende als dekmantel voor het verzet. Het verhaal is losjes gebaseerd op de verhalen die de auteur van haar moeder hoorde over de ‘ondergrondse activiteiten’ van haar opa en dat voel je. Die persoonlijke betrokkenheid geeft het verhaal extra diepgang.

We volgen Nora, die samen met haar partner de grote stad verruilt voor de dorpse kruidenierswinkel van haar betovergrootvader Bram. Wat begint als een nieuwe start, verandert al snel in een zoektocht naar waarheid. Waren de heldenverhalen over Bram wel helemaal zoals ze werden verteld?

Vanaf de eerste pagina word je meegenomen in de sfeer: het boek opent en eindigt met prachtige foto’s van de oude kruidenierswinkel, wat direct een nostalgische toon zet. De auteur heeft veel aandacht voor het dagelijkse leven. Je voelt hoe zwaar het leven werd door het voortdurende voedseltekort, hoe mensen creatief moesten zijn om maaltijden op tafel te krijgen en hoe een klein zelfgemaakt cadeautje al een lichtpuntje kon zijn.

Daarnaast hangt er een constante dreiging in de lucht: de angst voor de bezetter en het knagende gevoel dat je niet wist wie je kon vertrouwen. Wie stond aan jouw kant en wie niet? Die onderhuidse spanning maakt het verhaal geloofwaardig.

Het duurde even voor het boek me echt meenam, pas na ongeveer twee derde van het verhaal komt er in beide tijdslijnen meer vaart in de gebeurtenissen. De schrijfstijl is vlot en toegankelijk, met een prettige afwisseling tussen de twee tijdlijnen. Zoals bij veel dualtime romans merkte ik dat mijn hart toch nét iets meer lag bij het perspectief in het verleden.

Wat dit boek vooral sterk maakt, is het onderliggende thema: we mogen niet vergeten hoe dapper veel mensen waren in oorlogstijd. Hoe zij, met gevaar voor eigen leven, anderen hielpen. Het feit dat verzetshelden niet iedereen konden helpen (“Er waren meer mensen dan schuilplaatsen”) en hun schuldgevoel omdat ze niet iedereen hebben kunnen redden, vond ik aangrijpend. Naast de verzetsdaden laat het verhaal ook zien hoeveel solidariteit er was tussen gewone mensen, juist in een tijd waarin angst en wantrouwen zo’n grote rol speelden. Een mooi en persoonlijk eerbetoon aan een generatie die we nooit mogen vergeten.