Lezersrecensie

Een vlinder ontvlucht haar cocon.


Maria Maria
7 apr 2022

De Amsterdamse Jael komt door schulden van haar man in Friesland terecht, in het onbekende Franeker. Ze voelt zich doodongelukkig en wil nog maar één ding: terug naar het botanische atelier in Amsterdam. Daar werkte ze als atelierhulp van de beroemde Maria Sibylla Merian.
Maar wat ze ook probeert, het lukt Jael niet om als vrouw alleen terug te reizen. De Zuiderzee wordt haar vijand en het atelier lijkt verder weg dan ooit. Maar Jael geeft de moed niet zomaar op.
De prachtige cover van het boek spreekt je met de titel meteen aan. Als blijkt dat de tekeningen van de hand zijn van de beroemde Maria Sibylla Merian is dat niet verwonderlijk. Helaas is verder in het boek maar een hele kleine rol weggelegd voor deze “Vlindervrouw”, die leefde in de tijd dat men dacht dat insecten uit stof ontstonden. Deze kunstenares bracht met haar tekeningen nauwkeurig in beeld hoe een rups verandert in een vlinder.
In het verhaal volgt Jael haar voorbeeld, ze heeft bij Maria in het Rupsenhuis geleerd hoe ze het moest doen, en het werken met de rupsen is haar enige houvast in het voor haar verder vijandige Franeker. De Joden hebben eigenlijk geen toegang tot Franeker en na de tolerantie naar Joden in Amsterdam is dat zwaar voor Jael. Ze proberen hun wijze van leven geheim te houden en haar man wil ook vooral niet opvallen. Later blijkt langzaamaan waarom. Maar Jael wil terug naar de stad waar ze zich thuis voelde, waar haar kinderen achtergebleven zijn en waar haar werk in het Rupsenhuis haar zoveel voldoening gaf. Ze wordt door haar man echter op allerlei manieren tegengewerkt en als vrouw zijnde heb je dan niets te vertellen. Maar Jael geeft niet op en is vastbesloten terug te keren.
De roman is gedeeltelijk gebaseerd op waargebeurde feiten en geeft een mooi beeld van het leven in de 18e Eeuw in Franeker. De gesloten poorten; de vaarbewijzen die je nodig hebt en als vrouw niet zonder man mag reizen; het Joods zijn dat toen al niet geaccepteerd werd. Dit alles wordt heel mooi beschreven. Het verhaal wordt vanuit Jael geschreven en haar strijd, onmacht en doorzettingsvermogen worden goed weergegeven in een duidelijke, eenvoudige schrijfstijl. Hoewel er regelmatig Friese en Jiddische woorden voorkomen is uit de rest van de zin wel duidelijk wat er bedoeld wordt.

Reacties

Meer recensies van Maria

Boeken van dezelfde auteur