'The winner takes it all'

‘Noodlot’ – Peter J.L.M. Bernink

Peter J.L.M. Bernink (1944) is geboren in Enschede, studeerde geneeskunde in Amsterdam en werkte jarenlang als cardioloog in het UMC Groningen en in het Martiniziekenhuis in deze stad. In 2014 publiceerde hij zijn eerste thriller. Met Noodlot heeft hij na evenzoveel jaren alweer zijn twaalfde thriller kunnen uitbrengen. Rechercheur Popma en voormalig neuroloog Bert Koch zijn terugkerende personages in zijn boeken.

Het verhaal speelt zich af in de Utrechtse gemeente Woudenberg. Een plaats met een historie van tabak. De gemeente maakt deel uit van De biblebelt, een geografische strook in het land waar een hoge concentratie aan streng gereformeerde gelovigen woont.
Dit is relevant voor het verhaal, omdat men overwegend afwijzend staat tegenover buitenstaanders en het liefst de vuile was niet buiten hangt wanneer het om zaken gaat die zich binnen hun gemeenschap afspelen.

Op een van de allerlaatste pagina’s van het boek legt de auteur verantwoording af voor de creatieve en verhaaltechnische keuzes die hij heeft gemaakt. Dit gaat over de mate van realisme versus de mate van geloofwaardigheid. Qua justitieel onderzoek, verantwoordelijkheden en rechtspraak zijn dit aspecten die tijdens het lezen opvallen. En niet altijd in positieve zin. Ik begrijp dat dit van het verhaal een meer Amerikaans spektakel maakt, maar het tast wel degelijk de geloofwaardigheid aan.

Het verhaal was zonder deze extra saus al aantrekkelijk genoeg geweest en camoufleert hier en daar zelfs de kwaliteit van het onderliggende, waardoor de smaak van de saus uiteindelijk negatieve invloed heeft op wat geserveerd had kunnen worden.

Het schoonmaakbedrijfje van meneer en mevrouw Haas heeft een goede klus. Na een uit de hand gelopen oudejaarsavond mogen ze, in de gemeente Woudenberg, het buurthuis schoonmaken. De vloer en de afvalbakken zijn, naast restanten van een avond vol alcoholische drankjes, ook rijkelijk gevuld met gecontroleerde oudejaarsloten van alle inwoners die de nacht ervoor aanwezig waren.
Na dubbelcheck van alle loten blijkt de hoofdprijs van 30 miljoen euro in Woudenberg gevallen te zijn. Haas kocht geen lot, maar kan wel de prijs incasseren. Hij speelt het ‘Mijn naam is haas’ met verve. Maar al snel is hij het haasje. Hij wordt samen met zijn gezin het slachtoffer van pesterijen, die al snel escaleren in geweld en gevaar.
Het noodlot lijkt letterlijk en figuurlijk toe te slaan.

De extra verhaallijn zit hem in de samenwerking tussen rechercheur Vermeij uit Utrecht en terugkerend personage Bert Koch, die zich als adviseur met de zaak bemoeit. Los van het feit dat het vreemd is dat zowel de politie van Woudenberg als die van de stad Utrecht als incapabel worden neergezet, is het natuurlijk nog vreemder dat een deel van het korps in Groningen zich op deze zaak mag storten, met toestemming uit Den Haag.

Er gaat niets boven Groningen, maar in dit verhaal worden de Westerlingen als amateurs neergezet. Het zal een wraakactie van de auteur zijn, of van zijn personage.
De naam Koch ken ik uit Stadskanaal, maar deze Koch komt uit Groningen. Hij is een boeiend personage maar wel licht clichématig. Hij is gescheiden, drinkt te veel en is een einzelgänger. Dit komt (te) vaak voor bij speurders in thrillers. Gelukkig getrouwde politiemensen met leuke kinderen zijn echt zeldzaam geworden. Wie creëert zo’n hoofdpersonage?

Alle overige personages die in dit verhaal acte de présence geven zijn wat minder fijn geboetseerd. Nadat ik de ruim 400 bladzijden heb gelezen, weet ik bitter weinig van hun uiterlijke en innerlijke kenmerken. Ze acteren als anonieme pionnen in dit verhaal.

Peter J.L.M. Bernink kan uitstekend dialogen beschrijven. Omdat het veel personages van verschillend pluimage bevat, is het goed om te lezen dat eenieder zijn eigen taal spreekt. Het opvoeren van Bavel als aanklager van het OM vind ik leuk. Ik kom mijn naam zeer weinig in boeken tegen.
De hele rechtspraak had wel een stuk beknopter gekund. Ik vond het, naast een set boeiende verhaallijnen, soms te langdradig en een voortdurende herhaling van zetten. Het boek had ook in Baantjer-dikte gepast.

Hier en daar een woord dat ontbreekt is jammer, maar verwarrend zijn de strafeis van een half jaar met een proeftijd van vijf jaar (p382) en een eis van vier jaar gevangenisstraf waarvan een jaar voorwaardelijk (p397) voor dezelfde mensen en voor hetzelfde vergrijp. Dat wordt onvoldoende duidelijk en daar had meer tekst aan geschonken kunnen worden.

Al met al ging mijn hart wel sneller kloppen van deze thriller van deze voormalige cardioloog.

⭐️⭐️⭐️ Noodlot, de jongste thriller van Peter Bernink, toont de beklemmende benadering van hebzucht, noodlot, afgunst en haat. In een wereld die steeds meer lijkt te draaien om ik in plaats van het wij-gevoel heeft de auteur de juiste personages hun rol toegedicht. Een knap geschreven thriller die wel iets korter had gemogen.

Persoonlijke songtekst:

‘So the winner takes it all
And the loser has to fall
Throw the dice, cold as ice
Way down here, someone dear
Takes it all, has to fall
And it’s plain, why complain?’

(ABBA – ‘The winner takes it all’)

Peter
Boekencast

Genre: thriller
Uitgeverij: Palmslag
ISBN: 9789493465305
Uitvoering: paperback
Aantal pagina’s: 418
Verschijningsdatum: oktober 2025

Hartelijke dank aan Uitgeverij Palmslag voor het beschikbaar stellen van dit recensie-exemplaar.