'Eight'

‘Simpele personages’ – Herman Brusselmans

Herman Brusselmans (1957) is schrijver en columnist. Geboren in Hamme en als jongvolwassene een begenadigd voetballer. Uiteindelijk is hij Germanistiek gaan studeren aan de Universiteit van Gent. Later koos hij voor literatuur. Hij groeide uit tot een befaamd auteur in binnen- en buitenland. Hij wordt veelschrijver genoemd omdat hij het memorabele recordaantal van 100 romans aan het naderen is. Hij heeft een relatie met de Amsterdamse Lena met wie hij in 2023 een zoon heeft gekregen. Velen zullen hem ook kennen van zijn bijdragen aan De Slimste Mens in Vlaanderen.

De meningen over zijn werk zijn sterk uiteenlopend. Onder de jeugd wordt Brusselmans het meest gelezen en het hoogst gewaardeerd. Anderen, veelal ouderen, vinden zijn werk eentonig en saai. Of seksistisch en platvloers. Zijn columns hebben in het verleden geleid tot veel opwinding, denk aan het negatieve beeld dat hij in 2024 neerzette over de Joden, in zijn column in Humo. Hiervoor is hij uiteindelijk na rechtspraak volledig vrijgesproken. Controversieel kun je zijn werk echter best betitelen. Geen betere promotie dan opschudding.

Deze recensent ontsnapt aan het beeld van de gemiddelde lezer van zijn werk. Ik vind zijn boeken meestal om van te smullen en ben toch al ouder.
Mijn nieuwsgierigheid werd dan ook direct gewekt toen ik zag dat er weer een nieuwe Brusselmans in aantocht was. Daar hoef je gelukkig nooit lang op te wachten.
Hij oogt op televisie de laatste jaren gematigder en verloor niet lang geleden zelfs even zijn wilde haren, maar niet zijn streken. Het vaderschap doet ook iets met Brusselmans.

Simpele personages is verschenen bij Prometheus, zijn vaste uitgeverij. Het boekje is compact en desalniettemin zeer fraai vormgegeven. De personages staan op de voor- en achteromslag en op beide binnenflappen. Ze zijn kunstig verwerkt tot een profielfoto als vingerafdruk. Je voelt het reliëf van de afdrukken als ware ze zojuist genomen.

Lettertype en lettergrootte zijn goed gekozen en zorgen voor een prettige leeservaring. Het verhaal bestaat niet uit hoofdstukken. Hier en daar een blanke regel met een asterisk, om de grens tussen twee verhaallijnen te duiden.
Al met al een visueel schouwspel om van te genieten. En dan moet je nog gaan lezen.

Een aantal jaren geleden gingen wij, tijdens één van onze spaarzame vakanties, een dagdeel naar Gent. We zochten een terrasje en vonden een plekje in de zon. Het terras was goed gevuld en aan een tafeltje zat Herman. Hij rookte een sigaret, en zat daar. Soms in gesprek met de man waarmee hij was, maar meestal om zich heenkijkend. Ontspannen en observerend.
Aan dat beeld in mijn geheugen moest ik denken toen ik Simpele personages las.

Het verhaal gaat over de huidige maatschappij. Een vlijmscherpe polaroidfoto met een zorgvuldige cadans. Twee oude mannen, Kleefland en Dorrus, ieder op een scooter. Alleen de kleur van de helm is afwijkend. De een is weduwnaar, de ander heeft een vrouw die dementeert en in een tehuis zit. De twee zijn veel samen, zitten in het park, gaan naar het café of langs bij Anna, de vrouw van de ander. Ze hopen op betere tijden en sparen voor hetzelfde, waarbij je twijfelt of ze dat doel nog zullen halen. Anna wisselt heldere met onstuimige momenten af. De warrige nemen in aantal toe. Ze gaan nog iedere dag bij haar langs, ze blijft de vrouw van Dorrus. Het uitblijven van herkenning, de afname van de zindelijkheid, het naderende afscheid. Het hele proces wordt levensecht getoond.

Zo toont Brusselmans, bijna achteloos, een tiental personages die eerst grof geschetst worden en gaandeweg meer detail krijgen. Totdat het stuk voor stuk mensen zijn geworden die je iedere dag tegenkomt. In de winkel, in de kroeg, op straat en als kennis of vriend.

Dit verhaal is allesbehalve saai. Tenzij je het leven saai vindt.
Het is niet platvloers of seksistisch.
Het is het resultaat van een langdurige observatie van het mensenras. In al zijn facetten. Een boek als een dag op het terras zitten. En mensen kijken.

⭐️⭐️⭐️⭐️ Herman Brusselmans heeft met Simpele personages een ogenschijnlijk eenvoudig verhaal verteld. Wanneer je het herleest of gewoon de eerste keer al nauwkeurig leest, ontdek je dat Brusselmans, in dit verhaal van geringe omvang, een indringend portret heeft gemaakt over het leven van een tiental mensen, in de huidige tijd en maatschappij. Hun zorgen, hun angsten, hun grootse daden (onzichtbaar voor anderen), de oppervlakkigheid van de huidige samenleving, het egoïsme, het solisme, de welvaart, de verslavingen, het ongeluk. Er zitten meer lagen in dit verhaal dan in een met liefde gemaakte spekkoek. Soms zoet, soms wrang, soms bitter. En soms is de koek gewoon op; in de relatie, zakelijk of romantisch. Zoete koekjes worden niet gebakken. Een koekje van eigen deeg wel.

Niet alleen uiterst smaakvol geserveerd, maar bovenal een culinair en gastronomisch hoogstandje.

Een zinnenprikkelend feestje.

Persoonlijke songtekst:

‘No one really understands your pain
No one really understands
What makes it go away
Is it the soft rain in your head
That starts the downpour
That suffocates your heart’

(Ozark Henry – ‘Eight’)

Peter
Boekencast

Genre: roman
Uitgeverij: Prometheus
ISBN: 9789044660203
Uitvoering: paperback
Aantal pagina’s: 160
Verschijningsdatum: september 2025

Hartelijke dank aan Uitgeverij Prometheus voor het beschikbaar stellen van dit recensie-exemplaar.