Mooie beknopte biografie van Joseph Roth

In dit fijn geschreven boek vertelt Els Snick over de handel en wandel van Joseph Roth, met name over zijn verblijf en banden met de lage landen. Veel van het werk van Roth is na zijn ‘Auswanderung’ uitgegeven door de Amsterdamse exil-uitgeverijen Allert de Lange en Querido.

Middels elf hoofdstukken krijgen we een beeld van hoe Roth werkte, hoe hij netwerkte en hoe hij zich soms in uitzichtloze situaties werkte. We zien vriendschappen ontstaan, die Roth niet zelden misbruikte om aan geld te komen. Zijn vriendschap met Stefan Zweig was zo’n vriendschap. Deze was ontstaan in 1927, naar aanleiding van een positieve recensie van Zweig over Roths ‘Juden auf Wanderschaft’ (onlangs in een vertaling van Els Snick als ‘Joden op drift’ uitgegeven). Zweig ontwikkelde zich tot mecenas van Roth en hielp hem meer dan eens aan geld. Zweigs recensie van de roman Hiob (in Nederlands: Job), die daarover zeer ontroerd was, hielp om Roth een status van belangrijk auteur te verkrijgen.

We lezen ook hoe Roth tot sommige van zijn boeken is gekomen. Tijdens een verblijf in Antibes, met Zweig, bleek de hoteleigenaar er een soort museum van Napoleon-memorabilia op na te houden. Dit heeft Roth geïnspireerd tot het schrijven van de roman ‘De honderd dagen’. Bijzonder is ook de ontstaansgeschiedenis van zijn werk ‘Het valse gewicht’. De kiem daarvoor zou gelegd zijn in een gesprek aan een tafeltje in de eetzaal van Hotel Eden in Amsterdam, waar een krantenartikel werd aangehaald over het knoeien met ijkgewichten. Waar of niet waar, het zijn op zijn minst leuke wetenswaardigheden. Daarnaast worden nog veel meer feiten in het boek genoemd, waaronder de relatie tussen Roth en Marlene Dietrich. Wie houdt van dit soort feiten en een liefhebber is van de schrijver Joseph Roth, doet er goed aan deze beknopte biografie te lezen.