Une vie rustique, une mort tragique

“Het boek Daniël” van Chris de Stoop is het verhaal van zijn oom Daniël Maroy die op 84-jarige leeftijd bij een gruwelijke roofmoord op zijn boerderij in Sint-Léger is overleden.
Een klein dorp in de grensstreek vlakbij Frankrijk. Een dorp waar ik nog niet van had gehoord, maar wat ik dankzij Chris de Stoop en streetview van Google maps, nu toch een beetje heb leren kennen.

“Oom Daniël onderging de druk van de familieverantwoordelijkheid en van de tegenslagen die het leven voor hem in petto had, maar zijn broer en zijn ouders waren hem zeer genegen, en hij heeft hier toch tot zijn vieren­tachtigste zelfstandig geleefd en geboerd, één met zijn hof, de beesten, de natuur, de aarde onder zijn voeten en de hemel boven zijn hoofd.
En zo is het verhaal verteld.
Al met al had hij nog niet zo’n slecht leven.” (citaat)

Een groep hangjongeren uit het nabijgelegen dorp Evernijs zorgt regelmatig voor problemen in het dorp, thuis en op school. Regelmatig zijn de jongeren onder invloed van wiet en alcohol en met daarbij de verlokkingen van de consumptiemaatschappij besluiten de jongens oom Daniël, een makkelijk slachtoffer, te overvallen en hem te beroven van zijn geld. Hierbij wordt meerdere keren geweld gebruikt. Het geweld lijkt zelfs iets om trots op te zijn, berouw is er allerminst.

“‘Je hebt dus drie partijen die elkaar versterken,’ besluit de gerechtspsycholoog. ‘De samenleving die mensen uitsluit. De jongeren die geen plek vinden in de maatschappij. En het slachtoffer dat zichzelf buiten de gemeenschap plaatst. Elk van die drie heeft bijgedragen tot het drama.’
‘Bedoelt u dat oom Daniel medeverantwoordelijk is?’
En dan zegt de psycholoog iets wat me bevreemdt: ‘Hij heeft ook zichzelf ontmenselijkt. Hij heeft voor sociale zelfmoord gekozen.’
Zijn lijden was er niet minder om.” (citaat)

Slechts weinig mensen uit de het dorp kenden hem echt, al wist iedereen wie hij was: “de oude viezerik”, ‘de clochard”, “de kluizenaar” of “Jezus”, vanwege zijn wilde baard en lange haren.
Door velen uit het dorp, maar ook in de krant en proces verbaal, werd hij een “Un homme sans histoire” genoemd. Natuurlijk is dat onterecht, iedereen heeft een geschiedenis en een verhaal. Chris de Stoop geeft met dit boek zijn oom Daniël een gezicht en vertelt het verhaal van zijn oom. Oom Daniël stierf alleen, er was geen overlijdensbericht, geen bidprentje en geen koffietafel. Slechts een handjevol mensen was aanwezig op de uitvaart van Daniël Maroy. Daniëls laatste rustplaats is achterin op de begraafplaats, in de armengrond. De Stoop heeft voor oom Daniël alsnog een zwart marmeren steen op het graf laten plaatsen met de inscriptie: “Une vie rustique, une mort tragique.”
Dit boek van Chris de Stoop geeft opnieuw veel stof tot nadenken.

“Het klinkt soms alsof de moord slechts een ongeluk was. Een toevalligheid. De onontkoombaarheid van het noodlot. Zelfs na een roofmoord blijf je blijkbaar voor je kind opkomen, hoezeer je ouderlijke gevoelens ook op de proef worden gesteld.” (citaat)