Muziek is overal

‘Honingbijen en donder in de verte’ van Riku Onda (wat het pseudoniem is van Nanae Kumagai) verscheen in Japan in 2016. In Japan is dit boek een bestseller en heeft het diverse prijzen gewonnen. Nu het boek vanuit het Engels door Monique ter Berg en Jetty Huisman is vertaald, kan Nederland ook kennismaken met dit boek van Riku Onda.

‘Honingbijen en donder in de verte’ is een fictief verhaal en volgt enkele opmerkelijke, jonge pianisten die deelnemen aan een prestigieus internationaal pianoconcours in Yoshigae, een kustplaatsje vlakbij Tokyo. De motivaties, (on)zekerheden en verwachtingen van deze deelnemers om aan het concours deel te nemen is divers, ze hebben allemaal hun eigen verschillende en diepgevoelde redenen.
‘Honingbijen en donder in de verte’ bestaat uit vijf delen en bevat korte hoofdstukken binnen een deel. De optredens van de deelnemers van het concours worden zeer levendig beschreven en beslaan vaak meerdere bladzijden per optreden. Riku Onda beschrijft de muziekstukken levendig waardoor ik de muziekstukken bijna kon horen. Zij maakt daarbij gebruik van talloze beschrijvingen die vaak een link hebben met de natuur:

“Ook Aya liep door de kille ochtendnevel. Ze was niet langer de kritische luisteraar, zelfs geen musicus, maar gewoon Aya die kalm haar weg door het bos zocht. De koele dauwdruppels voelden fris aan. Droge takjes kraakten onder haar voeten. Een baan licht doorboorde de waas van mist. Het was nog donker maar het beloofde een zonnige dag te worden. De ree hief zijn kop en spitste zijn oren. Hij bespeurde dat er in de verte iets aankwam. Hoog in de lucht klonk een vogel. Tjilpend, zingend, klapwiekend vloog hij verder. De ochtendnevel trok langzaam op en daar zat Jin Kazama aan de piano. Andante. In wandeltempo. Hij wiegde heen en weer als hij in een aangenaam deinende gondel voer.”

Nog niet eerder had ik als lezer een boek gelezen dat zo uitgebreid over pianospelen en een concours ging. Terwijl je als lezer de worstelingen van de deelnemers volgt, leren we de levensverhalen kennen van een aantal van hen: Jin Kazama, Aya Eiden, Carlos Levi Anatole Masaru en Akashi Takashima. Elk van hen heeft een andere achtergrond en motivatie, maar ze delen de liefde voor muziek. Het leven en de karakters van deze vier personages worden naarmate het boek vordert, steeds iets verder onthult. Riku Onda vertelt over hun verleden, de weg die ze moesten afleggen om nu deel te kunnen nemen aan het concours. Voor enkele deelnemers was deze weg moeizaam en pijnlijk, met verliezen, opofferingen en teleurstellingen en anderen hadden meer geluk, mogelijkheden, zelfvertrouwen en moed.

Riku Onda weet op een heldere manier de sfeer van het pianoconcours over te brengen. Ik heb nog nooit een pianoconcours meegemaakt, maar ik denk dat ik iets beter begrijp hoe het moet zijn. De deelnemers gaan (in dit boek) vriendelijk met elkaar om en cultiveren eerder vriendschappen dan rivaliteit.
De verbeeldingskracht waarmee Onda de muziek behendig weet te beschrijven vond ik creatief en knap, maar door de lengte van beschrijvingen en de voorspelbaarheid daarvan, verveelde het mij op een gegeven moment ook een beetje.
Riku Onda heeft mij er nóg meer van bewust gemaakt dat niet alleen muziekinstrumenten muziek voortbrengen, maar dat de wereld vol geluiden en muziek zit, zoals honingbijen en donder in de verte.