Natuur en poëzie

The offing van Bejamin Myers is een bijzondere roman over de connectie tussen mens en natuur. Het is een coming-of-age verhaal waarbij de overgang van kind naar volwassene gelinkt wordt aan verschillende aspecten van de natuur; de seizoenen, het weer, eb en vloed… Het woord ‘offing’ verwijst naar de overgang tussen zee en lucht, dat deel van de horizon waarbij het niet langer duidelijk is of je naar het water of naar de lucht kijkt. Het hoofddeel van het verhaal gaat over dat deel in Roberts leven waarin hij kind noch volwassene is, en afhankelijk van het moment nu eens de ene richting, dan weer de andere uitgaat.

Robert groeit op in een mijndorp in Noord-Engeland. Net als zijn vader en grootvader wordt van hem verwacht dat hij na zijn schooltijd mijnwerker wordt. In een poging om toch meer van de wereld te zien voor hij letterlijk onder de grond duikt, gaat hij na zijn laatste schooljaar op tocht door Engeland. Voor het eerst wordt hij niet geleid door de conventies van het dorp of door de schoolklok. Hij leeft van dag tot dag, eet wat hij vindt en slaapt aan de kant van de weg. Dit leven geeft hem ademruimte en vergroot zijn weerstand tegen de toekomst die voor hem uitgestippeld is.

Wanneer hij bij een afgelegen huis aan de kust belandt, wordt hij verrassend gastvrij onthaalt door Dulcie. Zij is een excentrieke, wereldwijze vrouw die duidelijk blij is met zijn gezelschap, en via eten en gesprekken Robert zo lang mogelijk op haar domein probeert te houden. Die gesprekken zijn het begin van een zomer die Robert voor altijd zullen veranderen. Dulcie gebruikt woorden waarvan hij de betekenis niet kent, en kookt met ingrediënten die voor hem volkomen onbekend zijn. Wanneer Dulcie merkt dat Robert niets van poëzie kent, gooit ze zich prompt op als zijn mentor. Ondanks zijn terughoudendheid voelt hij – net zoals Dulcie had voorspeld – de kracht van gedichten over de natuur. Voor het eerst krijgt hij woorden voor de dingen die hij tijdens zijn tocht gezien, gehoord en gevoeld heeft.

Hij besluit een schuurtje op te knappen dat hij ontdekt heeft op Dulcie’s land. Naarmate de opknapwerken vorderen groeit Roberts bewustzijn over zichzelf en de wereld. Al blijft Dulcie de mentor, hun vriendschap komt meer en meer in evenwicht wanneer hij vragen begint te stellen die Dulcie dwingen om haar verleden onder ogen te komen.

Benjamin Myers schrijft zelf ook poëzie en dat merk je vooral in de natuurbeschrijvingen die veelvuldig in het boek voorkomen. Het verhaal wordt gekenmerkt door een opmerkelijk taalgebruik, vol metaforen en symboliek. Myers heeft een bijzonder talent om kleuren en texturen tot leven te laten komen. Opsommingen brengen ritme in de zinnen en creëren een cadans die je aanspoort om steeds verder te lezen, ondanks alle passages die je graag een paar keer wilt herlezen omdat ze zo treffend zijn. Hoewel de personages en de omgeving in een film nooit zo goed tot hun recht kunnen komen als in mijn fantasie, smeekt dit verhaal om een verfilming.

The offing krijgt in de Nederlandse vertaling de titel ‘De onderstroom’. Hoewel daarmee de transitie die elk mens en elk stukje natuur doormaakt verloren gaat, sluit het toch goed aan bij de basisidee van het boek. Dulcie was de onderstroom die Robert meevoerde naar een onbekende wereld, en in haar wereld speelde de letterlijke onderstroom van de zee een bepalende rol. Voor mij was The offing een ideale kennismaking met het werk van Benjamin Myers.