een must voor de liefhebbers van de Cazalets

Op bijna tachtigjarige leeftijd voltooit Elizabeth Jane Howard haar openhartige en eerlijke biografie. Soms choquerend, ze neemt werkelijk geen blad voor de mond. Ze spaart zichzelf niet, haar eigen houding en haar handelingen neemt ze grondig onder de loep. Haar eenzaamheid, onzekerheden en teleurstellingen komen ruimschoots aan bod. Het duurt lang voordat Howard zichzelf accepteert, gelukkig wordt ze in haar laatste levensjaren milder in haar gedachten over zichzelf. Haar herinneringen gaan heel ver terug, vanaf ongeveer drie jaar oud tot haar tachtigste. Haar verhouding met haar moeder, haar huwelijken, het niet opvoeden van haar enige dochter. Werkelijk alles komt langs. Ik las haar boeken over de ‘Cazalets’ en besefte dat heel veel van de personages daarin gebaseerd zijn op familieleden en hun levens. Na het beëindigen van haar derde huwelijk is ze pas met deze serie van 5 boeken begonnen. De schrijfstijl van haar memoir is net zo sprekend neergepend als in haar romans, veelzeggend en toegankelijk.
Het leven van Howard was gevuld met verliefdheden en verhoudingen en ze huwde drie keer. De eerste keer met een veel oudere man, waarmee ze haar enige kind kreeg. De opvoeding liet ze echter over aan gouvernantes. Ze vond van zichzelf dat ze, mede door de liefdeloosheid van haar eigen moeder, geen kind kon opvoeden. En eigenlijk had ze ook geen tijd, haar droom was een belangrijk actrice te worden. Ze had een aantal rolletjes, maar schrijven gaat haar, ondanks haar twijfels beter af. Al op zevenentwintig jarige leeftijd ontvangt ze voor haar debuut The Beautiful Visit, de John Llewelyn Rhys Memorial Prize. Ze blijft gestaag doorschrijven en boekt geregeld een succes met haar romans.
‘Achteraf bezien’ begint met een heel uitgebreide lijst met namen van de personen die een rol gespeeld hebben in haar leven, op het moment dat je geboeid haar levensverhaal leest, zul je merken dat niet eens iedereen in deze dertig pagina’s genoemd wordt. Vele daarvan waren heel bekend en met bijna iedereen bouwde ze een goede relatie op. Wat opviel is dat ze zo ontzettend veel gereisd heeft, opmerkelijk voor die jaren. Iedereen stelde zijn of haar huis open om er te logeren. Bij Howard zelf was het ook altijd een zoete inval. Een quote van haar die me is bijgebleven: “Een van de mooie dingen van langer leven is dat we meer tijd hebben om te leren hoe we oud moeten zijn”.