Wanneer de aliens landen in Lagos, Nigeria...

(Deze recensie is gebaseerd op de Engelstalige versie van het boek.)

Als buitenaardse wezens naar de aarde komen, waar gaan ze dan naartoe? Naar de Nigeriaanse stad Lagos natuurlijk! Verwacht niet dat wij mensen de eersten zijn met wie ze contact maken. Uiteraard landen ze eerst in zee, om de door overbevissing en olievervuiling geplaagde zwaardvissen en octopussen te geven waar ze behoefte aan hebben. En nee, dat is niet eindigen in de vissticks van kapitein Iglo...

Dit is de premisse van Lagoon van Nnedi Okorafor, een prijswinnende Nigeriaans-Amerikaanse auteur die met dit boek een fantastische mix neerzet van science fiction en spiritualiteit tegen de achtergrond van een van de grootste en meest dynamische steden van Afrika. Want de aliens blijven niet in zee: al snel komt de eerste aan land om contact te leggen met mariene bioloog Adaora, Ghanese rapper Anthony en soldaat Agu. De gedaanteverwisselende Ayodele wil graag met haar volk tussen de mensen wonen, en vraagt de drie haar te helpen. Maar die hebben ook nog hun eigen problemen: zo heeft Adaora ruzie met haar man Chris, sinds hij een evangelische Christen is geworden en zijn vrouw verdenkt van hekserij, en heeft Agu zijn superieur in elkaar geslagen toen hij een meisje lastigviel. Bovendien verspreidt het nieuws van de alien zich als een lopend vuurtje, waarna iedereen haar wil hebben, van gefaalde studenten die haar willen gijzelen voor geld tot de lokale LHBTQ+’ers die haar gedaanteveranderingen een teken vindt dat het tijd is om publiekelijk uit de kast te komen. Al snel breekt de chaos uit in Lagos...

Het eerste wat me opviel aan Lagoon is dat Okorafor veel aandacht schenkt aan alle zintuiglijke indrukken van de hoofdpersonen, alle kleuren en geuren van Lagos, wat het boek heel direct en fysiek maakt. De helden zijn sterk, actief en proberen elk op hun eigen manier het verschil te maken in een onverschillige en corrupte stad, maar ook de schurken zijn kleurrijk en geloofwaardig. Lagos is een bijzondere setting, en Okorafor integreert schijnbaar moeiteloos realiteit met spiritualiteit en science fiction, wat dit boek echt apart zet van meer mainstream, technologisch gerichte SF.

Toch heb ik de indruk dat Okorafor alles wat ze heeft niet volledig uitbuit. Wanneer de chaos uitbreekt en plunderaars en brandstichters de stad onveilig maken, vertraagt het tempo van het boek, omdat we naast de drie hoofdpersonen ook allerlei andere inwoners van de stad gaan volgen. De kleurrijke details maken plaats voor even grafische slachtpartijen, en het plot neemt een clichématige wending wanneer de hoofdpersonen met de alien hun weg moeten zien te vinden door de chaos om bij de president van Nigeria te komen. Tenslotte zijn de aliens vreemd en tot op zekere hoogte onvoorspelbaar, maar we leren vrijwel niets over hun achtergrond en levensvisie. Dat vind ik jammer – maar het boek gaat toch vooral over hoe de Lagosianen op de aliens reageren, en op dat front is dit boek zeker een uitbundige en knap geschreven reflectie.

Met dank aan de ‘¿baetter futures’ leesgroep.