Vásquez sluit aan bij rijke traditie

Javier Mallarino is cartoonist. Op z'n 65e is hij de meest gevreesde spotprenttekenaar van Colombia. Om hem te paaien, dragen de achtereenvolgende regeringen hem op handen. Je kunt hem beter te vriend houden. Zelf is hij zich nauwelijks bewust van zijn macht. Als hij eens iemand aan het kruis nagelt, zal die het er wel naar hebben gemaakt. Zo sneuvelen geregeld reputaties, het zij zo. Mallarino zelf heeft niets te verbergen. Denkt hij.

Maar dan dringt zich een jonge vrouw aan hem op met de leugen dat ze voor een studentenkrant schrijft. Ze herinnert hem aan een onfrisse gebeurtenis van 25 jaar geleden. Dat zet Mallarino's zelfbeeld, verleden en reputatie volledig op de kop.

Een cartoonist is, als iemand die in beelden denkt met hooguit een enkel bijschrift, een ideale figuur voor een roman. Vanwege het contrast met de schrijver, die alleen maar woorden tot zijn beschikking heeft. Terwijl ze wellicht allebei hetzelfde willen uitdrukken.

Juan Gabriel Vásquez heeft, met Javier Mallerino als centrale figuur (en met een schitterende bijrol voor zijn wijze ex, Magdalena), de prachtige roman De reputaties geschreven. Het is een korte roman voor zijn doen, die vrij snel komt na Het geluid van vallende dingen, het boek waar hij de IMPAC literatuurprijsvoor ontving. Vásquez was dit voorjaar een van de gasten in de DWDD-versie van Hier is... Adriaan van Dis.

Van de vier romans van Vásquez is dit de meest klassieke. Echt een Zuid-Amerikaanse volgens de grote traditie. In smeuïg meanderende volzinnen dwaalt hij rustig van de grote verhaallijn af, legt fraaie verbanden – tussen cartoons en erotiek bijvoorbeeld – om keurig voor de punt op zijn schreden terug te keren.

Voor wie bij Zuid-Amerikaanse literatuur inmiddels gewend is aan vernieuwers als Bolaño, Aria, Luiselli, Neuman en Labbé zal De reputaties haast aandoen als ouderwets. Maar toch zeker ook als een meer dan welkome voortzetting van de sprankelende, rijke vertelliteratuur die het continent heeft voortgebracht.l