Een Ier die niet naar huis gaat

De Ier Sebastian Barry (1955) werkt aan een geleidelijk uitdijend oeuvre van romans waarin zijn eigen familiegeschiedenis resoneert tegen de grote (Ierse) geschiedenis van de vorige eeuw. Met De tijdelijke gentleman pakt hij de draad weer op. Maar zeer losjes.

Jack McNulty, de tijdelijke gentleman uit de titel, is de broer van Eneas McNulty, uit Barry's prachtige maar niet vertaalde roman uit 1998, The Whereabouts of Eneas McNulty. Zij zijn broers van Roseanne uit Barry's vorige roman, De geheime schrift. Niet genoeg kan worden benadrukt dat ze los van elkaar kunnen worden gelezen.

In De tijdelijke gentleman schrijft Jack McNulty zijn levensverhaal op. Het is 1957. Hij is als soldaat gestrand in Accra, in Ghana. Letterlijk gestrand ooit. Het schip dat hem tijdens de oorlog naar Brits-Afrika zou brengen, werd door de Duitsers getorpedeerd. Barry beschrijft de schipbreuk in één lange, turbulente scène, een draaikolk van taal die de lezer het boek binnenzuigt.

Lang laat Barry boven de markt hangen waarom McNulty in Ghana blijft en niet naar Ierland terugkeert. Zo verschaft hij hem de tijd om te reflecteren op zijn huwelijk met de mooie Mai, dat aan drank, gokken en nog meer drank ten onder is gegaan.
Lange zinnen, korte observaties, fraaie dialogen - Barry beheerst alle technieken. Zo strooit hij achteloos met vergelijkingen als 'haar haren zo zwart als zorgen' en 'soms was hij een tegenstrijdig persoon, als een plas zonlicht'.
Wat een genot een schrijver te lezen die zijn vak zo beheerst.