De twee oerknallen van Murakami

Op een lentemiddag in 1978 lag de toen 29-jarige, nog zeer onberoemde Japanner Haruki Murakami op zijn rug in het gras buiten een honkbalstadion. Zoals hij het zelf beschrijft, zie je als vanzelf de grasspriet in zijn mondhoek. Het alledaagse voorval zou onbekend zijn gebleven als hij niet ter plekke had bedacht schrijver te worden. Of zijn schrijverschap echt zo achteloos is begonnen of dat hij ook dit uit zijn duim heeft gezogen? Feit is dat hij een jaar na deze coming-out een debutantenprijs won met zijn eerste verhaal. Kort daarna schreef hij nog een verhaal. Samen hebben ze de omvang van een gemiddelde roman.

Lange tijd waren die verhalen, Luister naar de wind en Flipperen in 1973, niet te krijgen. Nadat hij met Norwegian wood tot de internationaal meest vermaarde schrijver van Japan was uitgegroeid, kon hij vertalingen van zijn twee eerstelingen tegenhouden. Er bestonden Engelse vertalingen, maar die waren alleen in Japan verkrijgbaar en mochten niet worden herdrukt. Antiquarisch waren ze peperduur of niet te vinden. Dat Murakami alsnog toestemming heeft gegeven tot vertaling, heeft mogelijk te maken met het gegeven dat hij aan de redactie van zijn Verzameld werk bezig is. Of is het omdat hij wat losser is geworden, minder de kluizenaar die hij leek te zijn? Zo dook hij in november in Londen op in een boekenwinkel om een uurtje te signeren.

'Vingeroefeningen' noemt hij beide verhalen. Boven dat niveau stijgen ze niet uit, schrijft hij in het voorwoord. Dat klopt. En wat hij verder schrijft, is ook waar: hier duiken allerlei motieven op die in zijn latere werk werden uitgediept. Veel van de thema's waarmee hij zijn universum heeft geschapen, zijn hier te vinden. Katten, een meisje met vier vingers, jazz, de onbereikbare liefde, het studentenleven. 'De kracht ligt in de onrijpheid', schrijft hij. Ook dat is zo. Maar vooral zijn het de twee oerknalletjes van zijn werk. Bij een schrijver die zo veel met parallelle universums werkt, moeten het er ook wel twee zijn.