Lezersrecensie
Caleidoscopische familieverhaal over oorlogslittekens
In Het boek van oorlog en vergeten volgen we vier Joodse families die aan het begin van de 20e eeuw Bessarabië (het huidige Oekraïne) ontvluchten om aan de oorlog te ontsnappen.
De roman vertelt hun verhaal niet in chronologisch volgorde, maar vangt aan in 1989, met de terugkeer van Charlie uit Ethiopië. Charlie was in Ethiopië als ontwikkelingswerker, maar heeft daar een traumatische ervaring beleefd. Wat er is gebeurd, daarover word je als lezer lange tijd in het ongewisse gelaten.
Om te herstellen zakt Charlie af naar De Panne aan de Vlaamse kust, waar zijn oma al jarenlang woont. Na enige tijd voegen ook zijn moeder en zijn neef Jacky en diens gezin zich bij hem.
Op aangeven van de jongste telg van de familie volgen ze de sporen van de grootvaders van beide families, die in WOI in de Westhoek vochten.
Tijdens deze zoektocht naar het verleden komen ook meer recentere verhalen en trauma’s geleidelijk aan naar de oppervlakte.
Het familieverhaal wordt niet in chronologische volgorde verteld. De invalshoek wisselt voortdurend tussen de personen in het heden (in dit geval 1989) en in het verleden. Deze manier van vertellen maakt het voor de lezer niet gemakkelijk. Het is een opdracht om aan de hand van de verschillende puzzelstukken het chronologisch verhaal samen te stellen.
Gaandeweg ontplooit zich zo een familieverhaal met als rode draad de moeite die het elk familielid kost om te praten over de trauma’s uit het verleden. En trauma’s zijn er in overvloed: elk familielid blijkt wel een litteken opgelopen te hebben tijdens de oorlogen (WOI, WOII, Israël en Ethiopië), maar ze slagen er niet in hierover met elkaar te praten. Vandaar dus de titel: het boek van oorlog en vergeten.
Op het einde van het boek valt de Berlijnse muur en laten ook de diverse familieleden de figuurlijke muren zakken.
De auteur is journalist geweest en in het boek merk je dat hij de achtergrond van de diverse historische gebeurtenissen goed kent. Ik had het gevoel dat er net iets teveel oorlogen in het boek moesten verwerkt worden, waardoor niet alle personages evenveel aandacht konden krijgen.
Ik vond het een boeiend boek, maar bleef wat de uitwerking van de vele verhaallijnen betreft, toch wat op mijn honger zitten.