Hongerige Geesten

Als je weet wie de auteur is, dan snap je dat je wat gaat leren met het lezen van dit boek. Gabor Maté (1944) is een Hongaars Canadese arts die een eigen huisartsenpraktijk heeft gehad en veel ervaring heeft opgedaan in de palliatieve zorg. Hij is bijzonder geïnteresseerd in de ontwikkeling en trauma bij kinderen en de mogelijk levenslange gevolgen die dit met zich meebrengt voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid. Zijn benadering van verslaving focust ook op dit vroegkinderlijk trauma als onderliggende oorzaak van verslavingsgevoeligheid. De verhalende passages in dit boek zijn gebaseerd op zijn ervaringen als arts in het drugsgetto van Vancouver: de Downtown Eastside. Hij is een veelgevraagd spreker en heeft ook onderscheidingen mogen ontvangen voor zijn boeken en werd in 2018 onderscheiden met de Orde van Canada. Je weet zo dat je wat in handen hebt: 447 bladzijden schoon aan de haak!

De lay-out van het boek is zonder veel opsmuk en met de buigzame kaft ligt het lekker in de hand. Veel wit en zachtgroen, twee gezichten in schets en de bijzin `De psychologie van verslaving.´ Het maakt gelijk duidelijk waar dit boek over gaat.

De titel Hongerige Geesten is gebaseerd op een van de zes rijken van de mandala, het boeddhistische Wiel des Levens. Elk rijk wordt bevolkt door personages die bepaalde aspecten van het menselijk bestaan vertegenwoordigen. De bewoners van het rijk van Hongerige Geesten worden afgebeeld als wezens met magere nekken, kleine monden, uitgemergelde ledematen en grote, opgeblazen lege buiken. Dit is het domein van verslaving, waarin we voortdurend iets buiten onszelf zoeken om een onverzadigbaar verlangen naar verlichting of vervulling te stillen. We gaan als een geest door ons leven zonder volledig aanwezig te zijn…

De focus bij verslaving zou niet moeten liggen bij de vraag: waarom ben je verslaafd?´ maar bij de vraag: waarom heb je pijn?´ Maté zegt dat er slecht één universeel verslavingsproces bestaat, of dat nu een drugs,- eet,- gok,- koop,- drank of seksverslaving, of zelfmutilatie is; het zijn allemaal pogingen om je lichaam en geest te reguleren. Mensen die goed in hun vel zitten doen geen dingen die hun lichaam in gevaar brengen. Getraumatiseerde mensen voelen zich onrustig van binnen, ze haten hoe ze zich voelen. Ze gebruiken onder andere medicijnen om hun lichaam te stabiliseren. Dat is de wanhoop, het willen ontsnappen aan ondraaglijk leed of innerlijke onrust. Dezelfde hersencircuits (dopamine en opioïde) zijn erbij betrokken en zijn gerelateerd aan pijnverlichting, beloning en motivatie. Hij gaat hier uitgebreid op in en dit kan best wat stevige kost zijn, zeker als je je er voor het eerst in verdiept. Bijzonder interessant!

Maté schrijft vlot en neemt je op een verhalende manier mee en geeft zijn patiënten van Downtown Eastsite een gezicht door de persoonlijke verhalen vol met rauwheid, echtheid, mededogen, wanhoop, verdriet, empathie met ook sprankels hoop, doorzettingsvermogen en zelfs humor!

Een heel aangrijpend en leerzaam boek dat broodnodig gelezen dient te worden door mensen in de hulpverlening en zorg maar ook geïnteresseerden en naasten!