De impact van transgenerationeel trauma

"Maar ze had geleerd om zichzelf in te kapselen, om die grote gevoelens niet te voelen, en zich zeker niet te uiten. Ze had geleerd om haar binnenkant niet aan de buitenkant te laten zien"

Mira hoort als kind dat haar moeder twee zussen en een broer is verloren door zelfmoord. Hier wordt niet over gesproken, en vragen worden niet beantwoord. De gebeurtenissen in de familie hebben gevolgen voor het heden. Mira begrijpt niet waarom er wordt gezwegen en wil meer weten over haar moeder en haar familie. Dan wordt haar moeder ongeneeslijk ziek. Lukt het Mira de stilte te doorbreken?

"Ik ben een matroesjkapop. Maak mij open en je vindt mijn moeder. Maak mijn moeder open. Ja, daar zit mijn oma. In mijn oma zit weer haar moeder. Zo gaat het door en door en door".

Als jong meisje voelt Mira al dat bepaalde dingen niet bespreekbaar zijn in het gezin. Op wat feitjes na weet Mira niets over het verleden en juist hierdoor wordt het iets ongrijpbaars. Er zit angst in haar, angst die zich lichamelijk uit. Ze is doodsbang dat haar moeder zichzelf ook iets zal aandoen.
Een neef van Mira schrijft een boek over de familie maar ook dit boek heeft geen antwoorden.

Anne, Mira's moeder heeft een dam opgeworpen. Ze praat niet over het verleden maar laat ook andere gevoelens niet toe. Het verhaal maakt duidelijk dat dit grote gevolgen kan hebben zowel voor het gezin als voor lichaam en geest.
Mira probeert meer te ontdekken over vroeger, probeert het gesprek aan te gaan maar heeft net als haar moeder moeite met zichzelf uiten. Een therapeut zegt heel treffend dat ze het trauma van haar moeder heeft overgenomen en dit zal doorgeven aan de volgende generatie als ze hier niets mee doet. Later blijkt schrijven haar te helpen, op deze manier kan zij iets doorbreken van het zwijgen door de generaties heen.

Het verhaal, gebaseerd op de familiegeschiedenis van de auteur is voornamelijk geschreven vanuit het perspectief van Mira, vanuit verschillende periodes. De sprongen voor- en achteruit in de tijd geven een extra dimensie aan het verhaal. Een aantal keer is er een wisseling van perspectief naar Anne en Johanna (Mira's oma). Ondanks dat dit korte stukjes zijn, ziet de lezer hier de stilte en het zwijgen waarin ze gevangen lijken te zitten, soms lijkt er een opening te komen maar toch wordt de deur weer gesloten.

Ondanks het onderwerp, is het geen dramatisch verhaal. De auteur weet de emoties goed te verwoorden, de lezer voelt de ongemakkelijkheid. Alsof er in de stilte, tussen de regels veel gezegd wordt. Wat heel duidelijk wordt is dat familiebanden soms heel complex kunnen zijn en dat verlies en trauma transgenerationeel zijn als er niets mee gedaan wordt. Over de fysieke invloed van trauma, dat ook naar voren komt is gelukkig steeds meer bekend.
Het slot liet me wel met vragen achter, ik had gehoopt op meer antwoorden, een duidelijkere afronding. Tegelijkertijd is dat niet altijd mogelijk in het leven.

'Alles wat er is' is een mooie psychologische roman over verlies, over trauma dat generaties overstijgt en over de moed om het zwijgen te doorbreken.

Ik wil uitgeverij de Fontein hartelijk bedanken voor dit recensie exemplaar.