De gestolen generatie.

‘Het witte meisje’ van Tony Birch is een literaire roman over het verwoestende Australische beleid van de jaren zestig om inheemse kinderen uit hun families te verwijderen.

Odettes dochter verdwijnt en laat haar kleindochter Sissy bij haar achter. Dat is niet zonder gevaar: de autoriteiten zijn op zoek naar Aboriginal-kinderen om ze bij hun families weg te halen, maar Odette slaagt erin onder de radar te blijven.
Maar dan arriveert er een nieuwe politieagent in het Australische plattelandsstadje, vastbesloten om de wet te handhaven. Odette zal alles moeten riskeren om Sissy te redden.

Deze roman is een ode aan de Aboriginal-vrouwen en hun kinderen. Dat is al te zien aan de cover. De rand van de cover is versierd met vormen die bestaan uit stippen. Deze manier van schilderen gebruikten de Aboriginals om verhalen en rituelen vast te leggen. Daarbij maakten ze gebruik van aardse kleuren gemaakt van natuurlijke pigmenten en mineralen uit de aarde. De Aboriginals geven hun verleden door aan de volgende generatie door middel van verhalen. De moeder en het kind op de voorkant staan symbool voor de liefde en de sterke band die tussen hen is, ondanks alles wat er gebeurt.

In deze roman weet Tony Birch, zelf afkomstig uit een sloppenwijk bij Melbourne, aandacht te vragen voor “De gestolen generaties”, een stuk geschiedenis dat voor mij nog onbekend was. Tussen 1910 en 1970 worden kinderen van Aboriginals weggehaald bij hun ouders door de overheid om te assimileren. In totaal ongeveer 30.000. Het doel was om de Aboriginals met een gedwongen blanke opvoeding letterlijk uit te kweken. Zij kunnen niet anders dan zich houden aan de wet, die hen is opgelegd door “de witte( lees: machtige) mensen”. In 1997 bracht een onderzoek aan het licht dat de kinderen langdurig geestelijk leden onder het verlies van hun familie en cultuur. De regering reageert daarop met "gebeurd is gebeurd, daar kun je niets meer aan veranderen".

Het verhaal wordt verteld vanuit Odette en haar kleindochter Sissy, maar die staan centraal voor alle Aboriginal-vrouwen en hun kinderen. Het laat zien welk leed deze bevolking is aangedaan, maar zeker ook hoe sterk de familiebanden waren en wat een moed en overlevingsdrang de mensen hadden. Ze wilden ondanks de gevaren alles riskeren voor het welzijn van hun mensen. Ze moeten proberen onder de radar te blijven en de witte mensen in de waan laten, dat ze alles slikken. Daarnaast zoeken ze door elkaar te helpen naar mogelijkheden om te ontsnappen.

In dit heftige, vaak schrijnende verhaal krijg je inzicht in een stukje verborgen geschiedenis uit Australië. Het raakte me diep, ik kon me niet voorstellen dat het met mijn eigen kinderen gebeurd zou zijn. De maatschappelijke misstanden worden duidelijk in beeld gebracht en je leest soms met afschuw verder. De liefde tussen Odette en Sissy verwarmen je hart echter ook, en in de persoon van politieman Bob Shea zien we gelukkig ook “goede witte mensen, die af en toe een oogje dichtknijpen.