Snuffelen aan de geschiedenis

Kunsthistoricus en conservator van het Kunstmuseum Den Haag Caro Verbeek heeft een unieke invalshoek gekozen om door de cultuurgeschiedenis te stappen. Zij heeft als uitgangspunt genomen hoe er in de westerse kunst en cultuur tegen de neus werd en wordt aangekeken en hoe deze kijk kan leiden tot (voor-)oordelen. Het begrip “westers” moeten we vrij ruim nemen, want ook de neuzen in het Midden-Oosten worden in de beschouwingen meegenomen, zoals de vermaarde neus van Cleopatra en de vraag “was deze nu echt zo mooi?”.
De aanleiding van het boek was haar frustratie c.q. ergernis over de manier waarop zij in haar leven door anderen werd bejegend wegens haar vrij fors geschapen reukorgaan. Deze frustratie komt van tijd tot tijd in dit boek weer om de hoek kijken, maar het belemmert de lezer niet om de speurtocht voort te zetten.
Zij haalt herhaaldelijk classificaties van de neus aan die telkens weer werden (en naar valt te vrezen ook nog worden) gebruikt om op grond van deze uiterlijke kenmerken iets te zeggen omtrent het karakter van de drager van de neus, daarbij meteen aantonend hoe ver van de waarheid deze classificaties zijn en op hoe weinig grond deze zijn gestoeld. Het is verbijsterend om te zien hoe men in de loop der eeuwen op zulke oppervlakkige kenmerken is afgegaan en in welke mate wetenschappers zich voor deze vorm van “wetenschap” leenden.
Tevens voert ze een warm pleidooi tegen de plastische chirurgie die al eeuwenlang (zelfs ver voordat de term bestond) probeert munt te slaan uit pogingen om de neus in overeenstemming te brengen met een schoonheidsideaal.
Daarnaast is het boek rijkelijk geïllustreerd met afbeeldingen van verschillende neuzen in de kunst. Ook wordt aandacht besteed aan de neus in de literatuur, zoals bij Gogolj, Belcampo en Patrick Süskind.
Al met al is dit een heel interessant boek, omdat je als beschouwer je vaak niet bewust bent van de invloed van dit soort uiterlijkheden op de meningen van mensen. Je moet je inhouden om voortaan de neus tegenover je niet te classificeren.
Een boek dat aanbeveelt om de neus wat dieper in de geschiedenis te steken!