Een rijk boek dat je niet weg kunt leggen

Mohamed Mbougar Sarr (1990) is een jonge Senegalese schrijver. Dit is zijn vijfde boek, waarvoor hij in 2021 de prestigieuze Prix Goncourt heeft gewonnen.
De aanleiding voor dit verhaal is een waargebeurde geschiedenis van de Malinese schrijver Yambo Ouologuem, die in 1968 voor zijn boek “Le devoir de violence” de Prix Renaudot heeft gewonnen, en die later van plagiaat werd beschuldigd. Hier houdt de overeenkomst tussen werkelijkheid en fictie op.
Het is een rijk en veelomvattend verhaal, waarbij de rode draad de zoektocht is van de jonge Senegalese schrijver Diégane naar een mysterieuze, eveneens Senegalese, schrijver, T.C. Elimane, die in 1938 in Parijs het boek Het labyrint der onmenselijkheid had gepubliceerd. Na de publicatie werd hij van alle kanten gelauwerd, maar na korte tijd verschenen er berichten over plagiaat en werd hij min of meer verketterd. Na deze tegenslag verdween hij spoorloos.
Nadat Diégane tijdens zijn studie in Parijs bij toeval op dit boek stuit, besluit hij op zoek te gaan naar de schrijver en te trachten meer te weten te komen over Elimane en zijn achtergronden. Hij spreekt hier veel over met zijn Parijse vriendenkring, merendeels bestaande uit jonge schrijvers
Aangezien er maar één exemplaar van het boek lijkt te zijn blijven bestaan en er verder niets over de schrijver bekend is, lijkt het een heilloze speurtocht, maar hij zet door. Hierbij krijgt hij de hulp van zijn landgenote Siga D., die in eerste instantie een sterke seksuele aantrekkingkracht op hem heeft, maar die later in staat blijkt hem veel meer te vertellen over Elimane, tot wie zij in een bijzonder verhouding staat. Zij is (ook) een succesvolle auteur.
Het boek bestaat uit drie “Boeken”, die ieder weer uit twee of drie delen bestaan. In ieder deel wordt een beslissende episode van de zoektocht verhaald.
In het eerste boek wordt het aarzelende begin van de queeste beschreven, waarbij de nadruk ligt op de soms hoogdravende gesprekken in de vriendenkring.
In het tweede boek wordt Diégane steeds meer duidelijk over Elimane en de mensen om hem heen, maar veel raadsels blijven bestaan en er komen weer nieuwe raadsels bij. Een belangrijke vraag die hierbij opdoemt is: wat deed Elimane in Zuid-Amerika?
Het derde boek speelt zich af in Senegal. Het eerste deel draait hoofdzakelijk om de volksopstand en de daaruit voortvloeiende burgeroorlog; het tweede deel is een bezoek van Diégane aan het geboortedorp van Elimane. Hier wordt hem langzaam maar zeker meer duidelijk over Elimane en diens geschiedenis.
Het is een rijk boek dat je stevig bij de lurven grijpt en dat je daarna niet meer los laat. De kern van het boek is de zoektocht naar het verleden of figuren uit het verleden van de diverse hoofdrolspelers. Of de auteur uiteindelijk Elimane vindt, zal ik hier in het midden laten.
In ieder geval is het een boek dat ik iedere literatuurliefhebber sterk kan aanraden.