Waarom we onze eigen hand afhakken

In twintig kortere en langere essays neemt Paul Kingsnorth ons mee op zijn zoektocht hoe te leven in het tijdperk van ecocide. We leven in de zesde uitstervingsgolf en wij, de mens, zijn er de oorzaak van. Hij vraagt zich af hoe hij als getuige en medeplichtige niet gek kan worden van van wanhoop en rouw. Als ecocentrist stelt hij niet de mens centraal, maar voelt zich onderdeel van het grote natuurlijke geheel, nevengeschikt een plekje innemend. Daarom is ecocide zoiets als je eigen hand afhakken en misschien nog wel meer dan dat.

Als deze vraagstelling je aanspreekt:

Lees dan deze bundel, want hij benadert het op allerlei manieren. Persoonlijk, momenten uit zijn leven uitlichtend en zoekend naar zielsrust. Algemeen, vanuit de menselijke geschiedenis en vanuit toekomstvisies. Hij laat natuurdichters en schrijvers aan het woord over het gevaar van de techniek. Maar ook hun tegenhangers, de ecomodernisten die denken dat de vlucht naar voren met techniek de problemen zal oplossen én de hun overtreffende trap, de zieners uit Silicon Valley die streven naar symbiose van mens en machine. Hij stapt van de theorie naar de praktijk en vertelt over hoe hij leert om met een zeis te maaien, een bos hakhout te planten of een duurzaam toilet te bouwen.

Als deze vraagstelling je niet aanspreekt:

Lees dan ook deze bundel, want de wijze waarop Kingsnorth het verwoordt is prachtig. Zijn essays bevatten de juiste mengeling van het persoonlijke en het algemene. Zijn stijl is dan weer bondig, bijtend en dan weer lyrisch en gevoelig. De metaforen rijgen zich aaneen en sleuren je door zijn teksten. Deze aandacht voor taal is niet verwonderlijk, want hij is van mening dat de verhalen die we over onszelf vertellen (kunst, literatuur) essentieel zijn om een weg te vinden in deze tijden van verandering.

Alles hosanna? Nee, de bijdragen waren nooit bedoeld om te bundelen en vertonen daardoor overlap. Denkbeelden komen meerdere malen langs, wat op den duur iets vermoeiends en drammerigs kan krijgen. Daar staat dan wel weer tegenover dat de kern goed blijft hangen.

En die titel? Ja, hij is afvallig milieuactivist, gelooft niet meer dat actie altijd het beste antwoord is, stelt dat de milieuactivisten zich hebben laten inkapselen door de gevestigde orde in de jacht op duurzame oplossingen voor de klimaatopwarming. Ze zijn het contact met hun oorsprong verloren, namelijk het besef onderdeel te zijn van de natuur en daarom bereid om te breken met de mythe van de civilisatie. En ik zou nu kunnen uitleggen wat hij daarmee bedoelt, maar dat kan Kingsnorth zelf veel beter.