De stilte

‘Ik weet niet met welke wapens
de Derde Wereldoorlog zal worden gevoerd,
maar de Vierde Wereldoorlog wordt uitgevochten
met stokken en stenen.’

• Albert Einstein -

Het station voor de hogesnelheidstreinen (ooit heetten die sneltreinen) van Reggio Emilia. Het ligt helemaal buiten de stad. Als je van Bologna over de A1 rijdt heb je er een mooi zicht op. Het doet in de verte aan een harmonica denken. Of een boek kaarten van een illusionist. De illusionist is in dit geval de Spaanse architect Santiago Calatrava. Het is voor het eerst dat ik het in het donker zie, en het is nog mooier dan overdag. Drie dagen geleden kwam ik er voorbij, heen. En nu terug. En eigenlijk herinner ik me niks precies van de heenreis. Geconcentreerd op het verkeer. Wat voor weer het was, droog, meen ik. Geen zon. Ook al leid ik dat meer af van de periode van het jaar als dat ik het me echt herinner. Vrachtwagens, het was druk, maar niet echt. Ergens rond Milaan in de file. Niet lang, maar vraag me niet hoe lang of waar. Wat hebben we gezegd tijdens die drie uren rijden? De hond gaf over, maar ik herinner me niet waar. Twee keer? Of drie?
Wat is interessant genoeg om te onthouden? En wat is interessant genoeg om te vertellen, te delen.

Drie dagen geleden heen. En nu terug. Daartussen hebben we gewandeld, lekker gegeten, veel gelezen. Ik begon in “De stilte”, van Don DeLillo. Geen dikke pil, integendeel, waar ik vrij snel doorheen was.
Wat is interessant genoeg om te delen en wat is interessant genoeg om te onthouden? In zijn achttiende (korte) roman reduceert de Amerikaanse schrijver op die manier een wereldramp, waarmee met gemak 600 pagina’s zouden kunnen worden gevuld, tot een karige 128 bladzijden.

Een echtpaar is onderweg van een vakantie in Parijs (of was het Rome?) naar de States en zal onmiddellijk na de landing naar een bevriend stel doorrijden om in hun gezelschap naar de Super Bowl te kijken. Jim volgt op het dichtstbijzijnde beeldscherm onder de bagagevakken de hoogte waarop ze vliegen, de buitentemperatuur, de snelheid, de aankomsttijd. Echtgenote Tessa schrijft in haar blauwe notitieboekje (tientallen heeft ze er thuis volgeschreven liggen) in welke wijnbarretjes ze zijn geweest, op welke dag het regende, de maaltijden.

‘Hoogte tienduizenddriehonderdvierenzestig voet. Tijd in New York vijftien uur twee.’
‘Behalve dat we naar Newark gaan.’
‘We hoeven niet heel de wedstrijd te zien.’
‘Ik niet.’
‘Ik niet,’ zei hij.

Korte tijd later springt het scherm uit.

Wat valt er te vertellen als Tessa en Jim uiteindelijk na een noodlanding bij hun vrienden voor de deur staan? En waar gaat de interesse van Diane en Max naar uit? En wat is de rol van de misterieuze gast Martin, ex-student van Diane en Einstein-freak?

Dat de titel naar de wereldwijde schermleegte verwijst (ook in het appartement van Diane en Max zit men naar een zwart beeldscherm te staren) zou een te gemakkelijke conclusie zijn. “De stilte” heeft ongetwijfeld een diepere betekenis. Het is een typisch roman die je aan het denken zet. Is dit onze generatie? Zijn wij dit?
Ik twijfelde aanvankelijk tussen twee uitersten, één ster of vijf. Ik geloof dat dit boek je weinig andere keuzes laat. Of je gaat helemaal overstag, of je vindt er niks aan.

“De stilte” – Don DeLillo (2020)
●●●●○ (4,5/5)

De volledige recensie, met plaatjes, vind je hier: https://rondetijd.blogspot.com/2021/11/de-stilte.html