Lezersrecensie
Tragisch einde van een familie
“Brieven aan Camondo” van Edmund de Waal is een origineel geschreven boek met interessante foto's dat een verhaal vertelt aan de hand van brieven van Edmund de Waal aan graaf Moïse de Camondo (1860-1935), telg uit de bankiesfamilie Camondo.
Deze brieven zijn een weerspiegeling van het woonhuis van Möise de Camondo, een spectaculair stadspaleis aan het Parc Monceau in Parijs. Het paleis is niet langer een woonhuis. Moïse de Camondo heeft het paleis en de bijbehorende kunstcollectie na zijn dood aan de Franse staat nagelaten. In zijn testament liet hij vastleggen dat er niets verplaatst of veranderd mag worden in het huis. Het huis kreeg de naam Musée Nissim de Camondo. Een eerbetoon aan de overleden zoon van Moïse, Nissim, die als piloot actief was in de Eerste Wereldoorlog en omkwam in 1917.
“Niet dat ik er niet van houd om schoon te zijn, maar ik heb iets met stof. Stof komt ergens vandaan. Het laat zien dat er iets is gebeurd, laat zien wat er in de wereld is verstoord of veranderd. Stof is een indicatie van de tijd.” (citaat)
Edmund de Waal loopt door het voormalig woonhuis van Moïse de Camondo, onderzoekt de archieven en alle kunst die gebruikt worden om het tragische verhaal van de joodse familie te vertellen.
Na het sluiten van het boek liet het verhaal mij bedrukt achter. Als familie hebben zij zó hun best gedaan om zo Frans mogelijk te zijn, zelfs kostbare kunststukken en een stadpaleis heeft de Franse staat geërfd, maar in de Tweede Wereldoorlog is het enige wat telt dat de familie joods is.
Als ik weer in Parijs ben zal ik graag dit Musée Nissim de Camondo bezoeken.
“Geschiedenis is een gebeuren. Geschiedenis is niet het verleden maar een voortdurend ontvouwen van het moment. Geschiedenis ontvouwt zich in onze handen.” (citaat)