Een alledaags verhaal in een roerige tijd

‘Het leven gaat verder’ van de Joodse auteur Hans Keilson is voor het eerst in 1933 in Duitsland gepubliceerd. Enkele maanden later, in 1934 werd dit boek verboden door de nazi’s.
Keilson vertrok twee jaar later naar Nederland. Hij haalde zijn ouders over om zich daar bij hem te voegen, maar kon hen er niet van overtuigen om onder te duiken, zoals hij deed toen de Duitse bezetting begon in 1940. Max Keilson en Else Keilson-Buttermilch werden op 19 november 1943 in Auschwitz vergast. Ze waren 67 en 64 jaar oud.

“Niets is zo fataal voor een mens als niets te kunnen doen en af te moeten wachten, alsof je geen invloed op je eigen leven meer hebt, je bent afgeschreven en kunt alleen nog lijdzaam aan de kant blijven staan en het hoofd buigen.” (citaat)

‘Het leven gaat verder’ vertelt het verhaal van een uitbater van een kleine winkel in kleding- en stoffenzaak en speelt zich af in een klein plaatsje op een half uur rijden met de trein vanaf Berlijn.
Het verhaal is gesitueerd in de politieke, sociale en economische omwenteling van de jaren ‘30 na de Eerste Wereldoorlog, de periode van de Weimarrepubliek, de hyperinflatie en de opkomst van het nationaal-socialisme. De familie Seldersen, vader, moeder, zoon Albrecht en uitwonende dochter hebben grote geldzorgen: er komen steeds minder klanten (iedereen leeft in armoede) en achterstallige betalingen van klanten nemen steeds verder toe. Hierdoor kan vader Seldersen geen nieuwe voorraad kopen (of op krediet) bij zijn leverancier. De familie zit in een vicieuze cirkel.

Het verhaal loopt achter elkaar door, kent geen hoofdstukken en komt daardoor over als een verslag van enkele jaren. Het inlevingsvermogen in de verschillende personages is door Keilson voorstelbaar gedaan. Met name de wanhoop is als lezer duidelijk voelbaar.
‘Het leven gaat door’ is een verhaal zoals er meer zullen zijn in de ongewone en roerige tijd waarin het zich afspeelt.
Het is goed voor te stellen hoe mensen, die gedreven zijn door uitzichtloosheid, proberen te overleven en hun hoop vestigen op betere tijden die langzaamaan steeds grimmiger wordt. Hier zullen wij onze lessen uit moeten blijven trekken.

“Wat is dat: de dood? Of: het einde van het leven? Een slagboom die was neergelaten, verder kwam je niet, geen contact meer.” (citaat)