Oprechte liefde in tijden van wanhoop en onzekerheid

Het boek “Wat nu, kleine man?” van Hans Falada stond al een paar maanden in mijn kast om gelezen te worden. Ik houd erg van de boeken van Hans Fallada en dus wilde ik dit boek niet snel tussendoor lezen, maar er echt de tijd en ruimte voor nemen. “Wat nu, kleine man?” is mijn zevende gelezen boek van de schrijver Hans Fallada.

Hans Fallada (het pseudoniem van Rudolf Ditzen) werd met het boek “Kleiner Mann – was nun?” in 1932 wereldberoemd. Deze roman is in meer dan 20 talen vertaald en meerdere keren verfilmd.
In 1932 werd het boek direct vertaald in het Nederlands door Nico Rost, die Fallada destijds persoonlijk kende. Nico Rost liet enkele passages over het naturisme en antisemitisme om onduidelijke redenen uit de vertaling.
Anne Folkertsma heeft in 2011 het originele “Kleiner Mann – was nun?” opnieuw en schitterend vertaald, zonder weglating van de passages.

“Wat nu, kleine man?” is het verhaal van Johannes Pinneberg en zijn zwangere vrouw Emma (Engeltje) en speelt zich af tijdens de grote economische crisis van de jaren twintig in Duitsland. Het boek begint hoopvol en ze geloven samen op een gelukkig leven. Maar het geluk komt niet. De Pinnebergs worstelen om rond te komen, hebben te maken met slechte behandeling van laagbetaalde arbeiders, een onderdrukkende werkgever, verhuurders die (te) hoge huurprijzen vragen, opkomend nazisme en het kapitalisme.
Het is een somber verhaal omdat ik als lezer met de kennis van nu weet waar deze economische crisis toe leidde.
Johannes Pinneberg heeft gelukkig één redding en dat is zijn Engeltje. Zij geeft hem vertrouwen en moed en zorgt voor extra inkomsten. Hun geluk is hun oprechte liefde voor elkaar.

“Armoede betekent niet alleen ellende. Armoede is ook strafbaar. Armoede is een schandvlek. Armoede maakt je verdacht.” (citaat)

Fallada's beschrijving van het leven van de Pinnebergs en de financiële crisis van die tijd zijn eenvoudig van taal, maar raken en geven alle wanhoop en onzekerheid weer.
Hoewel dit boek bijna 100 jaar geleden geschreven is, is het verhaal verre van achterhaald. De omstandigheden zijn nu gelukkig niet meer precies hetzelfde als tijdens de jaren twintig in Duitsland, maar ook nu proberen veel mensen met moeite overeind te blijven in de steeds meer kapitalistische wereld.