Echter de facade van de modelkolonie

Paul Van Damme is een Belgisch historicus en schrijver. Hij is ook actief in het Flanders Fields museum in Ieper.
Met het boek Wit-Zwart In Zwart-Wit legt hij de focus op Congo. Wat ik zeer goed vind, is dat hij als kern de dynamiek tussen blank en zwart gebruikt als uitgangspunt. Van Damme richt zich meer op de apartheid en verschillen tussen blank en zwart.
Alle foto’s bevatten voor het grootste deel altijd personen van beide groepen. Wat mij wel stoorde, was dat de foto die in de tekst besproken werd niet altijd op dezelfde pagina stond. Daardoor moest ik verschillende keren een pagina terugbladeren. Dit is natuurlijk een persoonlijk puntje van kritiek.
De foto’s en de tekst leggen de geschiedenis bloot. Van de kolonie Congo tot Congo-vrijstaat. Hoe kwam alles tot stand, maar vooral: hoe ging men vroeger om met de Congolezen.
Van Damme schuwt geen enkel thema in dit boek. Hij gaat op onderzoek uit en gaat hiervoor voorbij aan de facade van modelkolonie. Hij legt het racisme en uitbuiting bloot die men destijds als normaal beschouwde. De foto’s dragen inderdaad bij aan het aantonen van deze foutieve manier van omgang. Hoewel Van Damme aangeeft op het einde van het boek dat de tijdsduiding van de foto’s niet van een leien dakje liep, vond ik dit nu niet als storend overkomen.
Wat zeer goed is aan dit boek is dat de meeste foto’s op een redelijk groot formaat afgebeeld zijn zodat ik ze zeer goed kon bestuderen. Sommige foto’s zien er onschuldig uit maar dan wordt in de tekst uitgelegd waarom de context toch niet zo normaal is.
Conclusie
Een ideaal boek voor mensen zoals mezelf die meer wilden weten waarom mensen plots de beelden van Leopold 2 vernielden. Een naslagwerk over hoe men vroeger omging met wat men als zwakkere of mindere zag. Er is daar veel goeds gebeurt maar jammer genoeg ook veel zaken om met rode kaken op terug te kijken