Boeiende personages

‘Aprilheks’ van Majgull Axelsson won in 1997 de Augustprijs, een prestigieuze literaire onderscheiding in Zweden. Deze roman beschrijft de levens van vijf vrouwen. De gehandicapte Desirée wordt na haar geboorte in een instelling opgenomen. Haar moeder Ellen ontfermt zich over drie pleegdochters, maar vertelt hen niet dat ze ook een eigen dochter heeft. Desirée is een aprilheks, dat houdt in dat ze zich via een ander organisme, bijvoorbeeld een vogel, kan bewegen in tijd en ruimte. Door de ogen van de vogel neemt ze de wereld waar. Zo kan ze haar zussen volgen en invloed uitoefenen op hun leven. Dit bovennatuurlijke verschijnsel komt gelukkig niet te onnatuurlijk over. Het maakt van Désiree een soort alwetende verteller. “Maar ik kan zijn waar ik niet ben. Net als een elektron voor hij zijn kwantumsprong maakt. En net als een elektron laat ik sporen na. Zelfs waar ik niet geweest ben.”
Desirée is jaloers op Christina, Margareta en Birgitta omdat zij haar plekje hebben ingenomen.

Het grootste pluspunt van dit boek vond ik de goed uitgewerkte personages waarin je je kunt verplaatsen en met wie je meeleeft. Zo vond ik Desirée in het begin van het boek een negatieve, jaloerse vrouw. Maar naarmate ik haar beter leerde kennen, kreeg ik steeds meer begrip voor haar en haar situatie. Birgitta sprak me in eerste instantie ook niet aan met haar drank- en drugsproblemen, maar dankzij de manier waarop de auteur haar portretteerde en een geschiedenis gaf, kon ik me steeds meer in haar situatie verplaatsen. Hoe verder ik in het boek kwam hoe meer ik werd meegesleept in de levens van de hoofdpersonen.

Een belangrijk thema in dit boek is voor mij hoe een moeilijke start in je leven, het wel of niet gewenst voelen een blijvende invloed heeft in de rest van je leven en dat het opgroeien in een liefdevol gezin geen vanzelfsprekendheid is. Een ander thema is het wegstoppen van gehandicapten in een instelling zoals dat gebeurde in de jaren ’60.

Ik heb genoten van de schrijfstijl van Axelsson. Zo beeldend en met mooie metaforen! (Bijvoorbeeld hoe Desirée zichzelf vergelijkt met een stuk drijfhout, een lekkend wrakstuk uit een andere tijd). Het verhaal wordt vanuit het ik-perspectief van Desirée verteld en ook vanuit de perspectieven vanuit Christina, Margareta en Birgitta in de derde persoon. Het verhaal in de tegenwoordige tijd wordt op een natuurlijke wijze afgewisseld met vele flashbacks naar verschillende punten in het verleden, niet per se chronologisch. Dat maakt dat je wel moet opletten tijdens het lezen. De auteur geeft niet meteen alle relaties duidelijk weer. Langzaam vallen de puzzelstukjes bij de lezer op hun plaats. De flashbacks vormen uiteindelijk het verhaal. De verschillende perspectieven maken samen het verhaal compleet.