De grijze valk en de makke schapen

De Camino gaat over Lotte die met haar man, een voormalig vluchteling uit Bosnië, in Zuid-Limburg woont. Samen hebben zij twee zonen en een gelukkig huwelijk. Emil pleegt onverwachts zelfmoord als het de Camino loopt en laat zijn vrouw en kinderen ontredderd achter. Bijna een jaar later reist Lotte met haar kinderen naar de geboortestreek van haar man in Bosnië, om de as van haar man letterlijk los te laten in de rivier waar hij vroeger als kind speelde. Lotte ontdekt dat haar man gelogen heeft over zijn identiteit.

Lotte besluit om in de voetsporen van haar man te treden en ook de Camino te gaan lopen. Ze overnacht in dezelfde hostels als hij deed en gebruikt onderweg de Whatsapp berichtjes en foto’s die haar man haar stuurde toen hij de Camino liep.

Het verhaal van Lotte en haar lange afstandswandeling wordt afgewisseld door delen uit een brief. De brief gaat over de geschiedenis in voormalig Joegoslavië. Het laat de lezer langzaam kennis maken met de geschiedenis van dit land. Het is duidelijk dat de auteur een gedegen historisch onderzoek heeft gedaan.

Lotte evolueert gedurende het verhaal. In het begin van het boek is ze erg verdrietig, in de rouw vanwege de dood van haar man. Als ze begrijpt dat hij niet eerlijk was over zijn verleden overheerst er ook boosheid. Tijdens haar tocht op de Camino komt ze steeds dichterbij zichzelf. “Misschien omdat hier ongrijpbare elementen zoals het pad en het weer mijn ritme bepalen en me dwingen tot loslaten, tot gewoon zijn en niets meer dan dat. Gewoon zijn.”

De Camino speelt al meteen in het begin van het boek een belangrijke rol. De beschrijvingen van de pijntjes tijdens zo’n lange tocht, de uitzichten en de sfeer in de hotels/hostels/refugio’s met de andere wandelaars maken dat je als lezer ook zin krijgt in zo’n wandeltocht.

De plot is goed opgebouwd. Het boek begon al meteen heel spannend. Je blijft geboeid omdat je wilt weten wat er precies gebeurd is. De afwisseling met de brieven maakt dat je ook steeds meer kennis opdoet van wat er in het verleden gebeurd is in voormalig Joegoslavië. Het was voor mij een tijd lang niet duidelijk wie precies de ik-persoon in de brieven was. Dat gaf een extra stukje spanning aan het verhaal over de geheimen uit het verleden. Aan het eind van het boek neemt het verhaal een onverwachtse wending.

In het boek komt ook naar voren hoe de haat van vroegere generaties in een oorlog de haat kan worden van de nieuwe generaties en tot een nieuwe oorlog kan leiden als er geen boete is gedaan, als er geen introspectie is geweest en men zich niet heeft afgevraagd hoe men tot zulke wandaden kon komen. Niewierra beschrijft ook een mooie metafoor over hoe mensen als duizenden spreeuwen in een zwerm als een nieuw wezen kunnen bewegen, zonder dat individuen te herkennen zijn. Tijdens een oorlog kunnen mensen opgaan in zo’n zwerm zonder eigen stem of eigen denken. Dit maakt het boek zo veel meer dan een thriller en heeft het boek zeker een diepere laag.