Verloren toekomst

‘Ik ben er niet’ gaat over Simon en Leo die al tien jaar bij elkaar zijn en een soortgelijk moeilijk verleden hebben. Het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van Leo. Leo ziet haar vriend veranderen van een vrolijke, levendige jongen in een hyperactief maar achterdochtig persoon. Simon blijkt een psychiatrische stoornis te hebben.

Opvallend is de opbouw van het boek. Het boek begin in de tegenwoordige tijd, elf minuten voordat er iets heftigs staat te gebeuren. De spanning is meteen voelbaar. De andere verhaallijn speelt zich grotendeels af in 2018, het jaar voorafgaande aan de onbekende ramp. Soms gaat het verhaal verder terug naar de jeugd van Simon en van Leo en naar de tijd toen ze elkaar leerden kennen. De twee verhaallijnen wisselen elkaar af en komen uiteindelijk samen. Bij de verhaallijn in de tegenwoordige tijd is Leo al fietsend op weg naar huis en zet de auteur tijdvertraging in om de spanning te verhogen en de lezer soms informatie te geven die je nog niet wist uit de verhaallijn over 2018.

‘Ik ben er niet’ gaat over wat een psychiatrische ziekte doet met een liefdesrelatie, over vertrouwen, loslaten en emoties als verdriet, angst, wanhoop en medelijden. Leo doet alles om haar vriend te ondersteunen. Ze probeert hem op alle mogelijke manieren te beschermen tegen de buitenwereld soms op het moederlijke af. Zo laat ze hem expres winnen met rummikub. Haar toewijding en liefde voor Simon zijn ongekend. Ondanks dat glipt Simon door haar vingers en gaat er zelf ook aan onderdoor.

“Het was niet enkel de ziekte die hem ziek maakte, maar ook mijn manieren van kijken naar hem. Ik was niet alleen Simon maar ook mezelf verloren.”

Lize Spit heeft Simons ziektebeeld fenomenaal uitgewerkt met genuanceerde en gedetailleerde beschrijvingen, zoals zenuwtrekjes, heen en weer schietende oogbollen en verminderde hygiëne. Ook de paranoia van Simon wordt goed inbeeld gebracht. De personages en met name die van Simon en Leo zijn knap uitgewerkt. Het boek maakt goed duidelijk hoe het leven is voor een partner van iemand met een psychiatrische ziekte. Leo ziet al haar toekomstdromen in het water vallen.

“Ik riep alle toekomstbeelden op die ik ooit voor ons had bedacht, niet om de toekomst voor me te zien, maar om terug te denken aan het moment waarop ik het vertrouwen had gehad zo ver vooruit te kijken.”

‘Ik ben er niet’ is een aangrijpend en soms ook choquerend boek over een onderwerp waar vaak nog een taboe op rust. Het boek blijft als het uit is nog lang nazinderen.