Majestueus en majestieus slot van de Cromwell-trilogie

Hilary Mantel heeft zichzelf in het derde boek van de Cromwell-trilogie, "De spiegel & het licht", overtroffen. Ruim 1200 pagina's en toch was het jammer dat ik de laatste bladzijde moest omslaan. Naar mijn mening heeft de schrijfster van het eerste naar het derde boek duidelijk aan kwaliteit gewonnen. En dat zegt veel want het eerste boek ("Wolf Hall") was al van uitzonderlijke kwaliteit. Het tweede boek ("Het boek Henry") was een juweeltje, maar "De spiegel & het licht" is in alle opzichten een kapitaal werk. Het beschrijft de wederwaardigheden van Thomas Cromwell als belangrijkste adviseur van de koning Henry VIII. Geboren als zoon van een smid met losse handjes, heeft hij zich opgewerkt tot ongekende hoogten, zeker omdat hij dus niet van adellijke afkomst was. Hij schopte het tot graaf van Essex, maar afgunst van andere edellieden betekende ook verrassend snel daarna zijn dood door onthoofding in 1540 na een kortstondig verblijf in de Tower. Door het aannemen van een wetje was van een proces geen sprake. De geschiedenis is bekend en hoeft hier niet verder uit de doeken te worden gedaan. Later heeft Henry VIII zijn doodvonnis overigens wel betreurd maar dat heeft Cromwell niet meer mogen baten.Het tekent slechts het opportunisme van de koning.
Hilary Mantel beschrijft in het derde boek op voortreffelijke wijze de gebeurtenissen rond 1535 / 1540 aan het hof in Engeland en ver daarbuiten. Een paar voorbeelden daarvan zijn de wijze waarop de koning aan enkele erfgenamen probeert te komen door de juiste vrouw te trouwen en de rol die Cromwell daarbij had. Er werd een schilder op pad gestuurd naar het buitenland die een portret van de huwelijkskandidate moest maken. Foto's waren er immers nog niet. Op basis van dit portret werd de keuze gemaakt. Daarbij werden dus ook vergissingen gemaakt zoals Hilary Mantel dat tot in detail beschrijft. Henry VIII had uiteindelijk zes vrouwen nodig om tot één mannelijke erfgenaam te komen. Deze erfgenaam stierf overigens heel erg jong, was wel even koning, maar dan hebben we de laatste pagina van het boek allang omgeslagen.
De schrijfstijl van Hilary Mantel is prettig. Niet alle termen en woorden die ze gebruikt, kwamen mij meteen bekend voor. Soms waren ze wel duidelijk in de context, soms heb ik wat nazoekwerk gedaan. Complimenten ook voor de twee vertalers. Het zal geen gemakkelijke klus zijn geweest.
Als ik dan toch twee minpuntjes zou moeten noemen, dan is dat op de eerste plaats het gebruik van het woord "hun". Dat gaat, zoals zo vaak in boeken, nog al eens mis. Het zal wel de nalatenschap van Johan Cruyff zijn. Waar "hen" de juiste keuze is, wordt in de vertaling vaak het woord "hun" gekozen. Op de tweede plaats staan er relatief veel fouten in de opmaak van het boek. Het is hier en daar wat slordig, maar misschien is dat wel de prijs van de omvang van dit boek. De fouten zijn overigens niet storend bij het lezen, maar krijgen hopelijk wel aandacht bij een volgende druk.Het boek "De spiegel & het licht" zal zeker een prominente plaats krijgen in de literaire geschiedenis.
Wie dit boek wil gaan lezen, moet beslist eerst " Wolf Hall" en "Het boek Henry" lezen. De drie boeken zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden en lopen naadloos in elkaar over. Het is een onvergetelijke leeservaring om de drie boeken achter elkaar te lezen zoals ik dat heb gedaan.Bij mij zaten er geen 11 jaar tussen het lezen van het eerste en dat van het laatste boek: ruim 2000 pagina's leesplezier, een monument.