Advertentie

Het oude Griekenland wordt vaak gelijkgesteld met Athene, Sparta en enkele eilanden. Fout! Enkele eeuwen voor onze tijdrekening waren gebieden van aan de voet van de Himalaya tot het Iberisch schiereiland door Grieken bevolkt. Zij hadden de Hellenistische cultuur als verbindende factor en konden praten over toneelstukken die ze hadden gezien in theaters die sterk op elkaar leken en opgevoerd waren in hun gemeenschappelijke taal.
Na een inleidend hoofdstuk dat millennia teruggaat in de tijd, belanden we al snel bij Alexander de Grote (4de eeuw v.C.), die we “kennen”. De sprong naar de verspreiding van de Griekse cultuur vindt op grote schaal plaats tijdens zijn leven en kort na zijn dood, als zijn rijk verdeeld wordt onder zijn generaals. Het Seleucidenrijk, genoemd naar Seleucius Nicator; zijn opvolgers heetten bijna allemaal Antiochus. Macedonië, waar de dynastie van de Antigoniden de macht nam; hun opvolgers luisterden naar de naam Antigonus. Egypte, dat in handen viel van Ptolemeus; alle koningen die volgden waren Ptolemeussen en de koninginnen bijna allemaal Cleopatra. Deze rijken werden - al dan niet in gereduceerde vorm – gaandeweg veroverd door de Romeinen en er ontstond een rijke kruisbestuiving tussen beide culturen. Hoewel militair verslagen, bleef Griekenland cultureel gesproken aan de winnende hand: o.a. geneeskunde, theater, filosofie, bouwkunst,... van de Grieken raakten tot in het westen compleet ingeburgerd. Reeds de in Griekenland opgeleide Hadrianus (2de eeuw n.C.) besefte dat het Romeinse Rijk uit een oostelijk en een westelijk deel bestond en dat die zich elk op hun eigen manier moesten kunnen ontwikkelen. Het vormde het begin van de verdeling, die zich in de 5de eeuw n.C. effectief zou voltrekken. Het oostelijk deel, sinds Justinianus (ca. 560 n.C.) opnieuw met het Grieks als officiële bestuurstaal, evolueerde tot wat we kennen als het Byzantijnse Rijk. Het was christelijk, Grieks en bestond in hoofdzaak uit gebieden die bijna 1000 jaar eerder veroverd waren door Alexander de Grote. Hiermee is de cirkel rond en de essentie van Matyszaks discours samengevat.
Matyszaks schrijfstijl doet vrij informeel aan. Hij betrekt hedendaagse begrippen die hun oorsprong hebben in de periode die hij behandelt bij zijn betoog en verklaart die: Griekse liefde, Baktrische kameel, gordiaanse knoop, perkament, museum… Naast politieke ontwikkelingen besteedt hij aandacht aan wetenschap, cultuur en filosofie. Hij weet de lezer aan zich te binden door de “vaart” die hij maakt. Samen met het voorgaande werkt dat drempelverlagend. Maar ho! Inhoudelijk is dit beslist een moeilijk boek. De heersers, oorlogen en het spel om de macht van de “erfgenamen” van Alexanders rijk (Seleuciden, Macedoniërs en Egytische koningen) worden hoofdzakelijk na elkaar behandeld, waardoor er niet altijd chronologische volgorde in de opeenvolgende tekstgedeeltes zit. Bovendien ontbreken er overzichtelijke kaarten en b.v. een tabel waarin het voorgaande naast elkaar overschouwd kan worden.
In minder dan 200 p. slaagt Matyszak erin om zijn verhaal te brengen. In dat volume een discours brengen dat meer dan 1000 jaar overspant, is geen sinecure. Vandaar dat hij af en toe nogal kort door de bocht gaat, misschien wat oppervlakkig is, maar hij slaagt wel in zijn opzet, nl. de lezer tonen hoe ver de Griekse wereld en cultuur reikte. Dus grenzeloos veel groter dan het Griekenland dat we kennen.
Ik heb genoten van dit boek, het verhaal in me opgenomen en mijn interesse aangescherpt.
4* is naar mijn mening een terechte score.

Reacties op: Grenzeloos groot Griekenland

3
De Grieken - Philip Matyszak
Jouw boekenplank Jouw waardering
Jouw recensie   Schrijf een recensie
? Bestel dit boek bij Libris.nl Bestel het boek vanaf € 20,99 Bestel het e-book € 13,99
E-book prijsvergelijker