Rauwe leven empathisch beschreven

San Benedetto Belbo en omgeving (Langhe, Piemonte, Italië), midden jaren 1930. Stadsjongetje Beppe is geboren in Alba en woont er. De zomermaanden brengt hij door bij familieleden in de bergdorpjes van de Langhe. In die ruige bergachtige streek dringt het moderne leven maar moeizaam door. Eeuwenoude, ingebakken gewoontes voeren de boventoon en de trotse bewoners nemen liefst zelf het heft in handen.

“Dag van vuur” is het eerste verhaal. Een reeks schoten in Gorzegno, aan de overkant van het dal van de Belbo doorbreekt het dagelijkse ritme. Nieuwsgierigen worden er naartoe en teruggebracht met de Fiat 501 van herbergier Placido. Druppelsgewijs brengen zij informatie mee over wat er zich daar aan het afspelen is… Om welke wraakneming gaat het? En wat heeft die brave pastoor ermee te maken?
“Het kindbruidje” speelt zich af in Murazanno, waar de 13-jarige Catinina de helft van haar tijd onder het afdak van de markthal slijt. Wat als haar moeder haar roept en er een vunzige oude man bij haar thuis wacht?
“Maar ik hou van Paco” draait om de bemiddelde veekoopman Paco uit Feisoglio. Hij huwde met Guilia, maar heeft een vriendinnetje in elk dorp. Welke eigenaardige strategie houdt hij erop na om zijn leven in stand te kunnen houden?
In “Superino” staat de roodharige knaap met deze naam centraal. Hij wordt Beppe's vriend tijdens diens tweede zomer in San Benedetto. Zijn vlotte tong kan schelden als een volwassene. Niemand lijkt veilig voor zijn felle woorden. Tot de jachtopziener hem knalrood en daarna lijkbleek doet worden… Hoe gaat Superino daar mee om? Hoe reageert zijn omgeving?
De 7-jarige Beppe is in “Regen en de bruid” onderweg met zijn bazige tante en priester-neef. De onheilspellende tocht vanuit San Benedetto naar Cadilu voert langs het bos. Hoe ver reiken de priesterlijke krachten die tante van haar zoon eist?
“De novelle van de leerling-ontvanger” is de laatste vertelling. De jonge Valerio is als loopjongen aangenomen bij de belastingontvanger van Bossolasco en moet de dag daarop naar Mimberghe, een gehucht van San Benedetto met bouwvallige huisjes, aangetast door weer en wind. Hij gaat er achterstallige belastingen innen… Welke ontvangst valt de jongen daar te beurt?

Deze 6 realistische verhalen (het kortste 9, het langste 40 pagina’s) zijn doordrenkt van de “couleur locale” van de bewoners van de Langhe die Beppe Fenoglio als geen ander tot uitdrukking brengt. Met empathische pen beschrijft hij het rauwe leven, waarin dialogen kort zijn en krachtig, waarin een ezeldrijver tijdens een lange rit meer woorden richt tot zijn dier dan tot zijn vrouw. Aan enkele trefzekere zinnen heeft hij genoeg om zijn personages neer te zetten. Mensen van vlees en bloed, die vaak in meerdere verhalen terugkomen, zoals oom “met zijn scherpe zweetlucht” of de postvrouw “die wordt voorafgegaan door de geur van urine die opsteeg uit haar lange rok”…
Daarnaast wekt hij de tijd en de armoe op indrukwekkende wijze tot leven. Hij, de stadjongen, ziet en beschrijft het bestaan in de bergdorpen, die beperkt toegankelijk zijn en er eigen gewoontes op na houden. Traditie en moderniteit ontmoeten elkaar in verschillende verhalen. De mentaliteit en gewoontes, die de bewoners koesteren, zijn bijzonder knap in beeld gebracht. Fenoglio belicht, maar oordeelt niet.
Dit boek werd kort na de vroege dood van de auteur in 1963 voor het eerst gepubliceerd. Van de 6 verhalen vind ik 1, 2 en 4 absolute toppers (5*), vertelling 6 bijzonder goed (4*) en de overige 2 zou ik 3* geven. 4* voor de hele bundel lijkt me terecht.

Toegevoegd aan mijn lijst "Italië": Literatuur van Italiaanse auteurs of van niet-Italiaanse schrijvers waarin Italië een belangrijke rol speelt.