De horizon als verbeelding en gedachte

Polen, ca. 1938-1948. Een decennium in een Poolse stad aan Wisla en het omliggende platteland. Net voor, tijdens en na de alomtegenwoordige Tweede Wereldoorlog volgen we het leven van de jonge Pjotr, zijn ouders, grootouders, ooms, tantes en buren die hun leven leiden in die memorabele tijd. Deze periode heeft invloed op denken, doen, voelen en zijn van de personages.
Dit is geen roman waar de gebeurtenissen elkaar opvolgen, maar waarin deze op een associatieve manier met elkaar zijn verbonden. Een handeling, persoon, plaats, gebeurtenis of flits, kan de auteur pagina’s lang uitspinnen met gedachten en zijsprongen in tijd en ruimte. Hij vertelt alsof het over zichzelf gaat (wat waarschijnlijk in grote mate zo is; Pjotr als zijn alter-ego). Hij doet dat vanuit het “nu”. De gebeurtenissen krijgen geen chronologisch verloop, maar het zijn als het ware gedachten die opdoemen aan de horizon, de horizon die - om het in de woorden van Mysliwski te zeggen - “zowel verbeelding als gedachte is”. En ja, het vergt doorzetting, deze roman uitlezen. Met niet alle gedachten of uitspinsels had ik evenveel affiniteit, maar met de meeste wel. Ik apprecieer de traagheid waarmee het verhaal voortkabbelt, maar blijf wel achter met enkele vraagtekens, leemtes die blijven, open eindes die geen antwoorden geven waarop de lezer mogelijks gehoopt had.