Verwachtingen niet waargemaakt

Noordwest-Oekraïne, 1941-42. Nadat de nazi’s binnengevallen waren in de plaatsen waar de voorouders van Esther woonden, vermoordden ze de joodse bevolking. Niet meer dan enkelen konden ontsnappen aan de dood…
Esther Safran Foer (geb. 1946) woont sinds 1949 in de VS en is een dochter van overlevenden van de holocaust. Haar jeugd was gevuld met stiltes. Terwijl ze zich altijd terughoudend heeft getoond tegenover Esther, toonde haar moeder Ethel zich opvallend openhartig tegen haar kleinkinderen. Dieptragische gebeurtenissen werden reddingsverhalen die oma een heldenstatus gaf bij de jongste generatie.

Ethel is nooit teruggekeerd naar Oekraïne. Haar dochter Esther wil de plaatsen zien waar haar moeder en vader zijn opgegroeid. Als het even kan de familie vinden die haar vader heeft laten onderduiken, waardoor hij kon ontkomen. En bovendien zou ze graag iets vernemen over haar halfzus, waarvan ze het bestaan lange tijd niet heeft vermoed, wiens naam ze zelfs niet kent…
Esther Safran Foer is de moeder van auteur Jonathan Safran Foer en dat zal de lezer geweten hebben. Ze klopt er zichzelf meermaals voor op de borst. Hetzelfde doet ze over haar andere kinderen, haar vrienden en familie, waarvan de een nog briljanter is dan de ander.
In het gezelschap van haar zoon Frank, journalist en historicus, trekt ze naar Oekraïne. Met flink wat bagage over de geografie en geschiedenis, meent ze. Toch beseffen ze niet dat Lemberg nu Lviv heet… En ter plaatse vinden ze een traditioneel Oekraïens restaurant maar niets en verkiezen een “gezellige pizzeria”.

Het heeft me behoorlijk gestoord, vooral dat opschepperige, waaruit de vooraanstaande en toonaangevende rol van de schrijfster moet blijken. Wie daar doorheen kijkt, leest het relaas van een zwaar getroffen familie. Meer dan op historische achtergronden, is dit boek toegespitst op herdenking - “memoir”, zoals de ondertitel het zegt. Veel nieuwe gegevens en inzichten zijn er niet te vinden. Wie daar naar op zoek is, leest “Drie minuten in Polen” van Glen Kurtz en “Verloren: op zoek naar zes van de zes miljoen” van Daniel Mendelsohn, die hier met kop en schouder boven uittorenen.
Voor mij heeft dit mooi uitgegeven boek de verwachtingen niet waargemaakt.