Fenomenaal onder woorden gebracht

Cruces (Spanje, prov. Toledo, 2010). Met zware tegenzin komt Juan (38) vanuit Edinburgh naar Cruces, de woonplaats van zijn ouders van waaruit hij 4 jaar voordien vertrok. Hij heeft alle reden om even langs te gaan want zijn vader is de dag voordien gestorven na een slepende ziekte. Rouwbetuigingen ontvangen, de noodzakelijke troost bieden aan zijn moeder en dan gauw weer naar Schotland. Zo heeft Juan het gepland. Weg uit dat verdorde achterland van Toledo. Terug naar het noorden waar malse regen voor Juan dezelfde exotische aantrekkingskracht heeft als de Spaanse zon voor wie in de Lage Landen woont.

Cruces, een bekrompen klein dorp op de Spaanse hoogvlakte …of een plaats met deuren die als vanouds halfopen staan, waar het pittoreske zich nadrukkelijk opdringt en waar de bijzondere geur indruk maakt op wie lang is weggeweest?
Een lange reeks gebeurtenissen, gedachten en gesprekken dienen zich aan. Langzaam, heel langzaam wordt voor Juan duidelijk wat de lezer al vermoedt en wat in de titel van de roman vervat zit…

Verschillende verhaallijnen komen tot ontwikkeling, al worden ze niet allemaal uitgewerkt. Een herinnering, voorwerp, ontmoeting of telefoontje dient als opstap naar paginalange zijsprongen die soms een halve eeuw teruggaan. Ze dienen zich spontaan aan en voorzien de lezer van noodzakelijke contextgegevens, verrassende details en sfeerbeelden die de roman gestalte geven. Laagje voor laagje ontstaan diepgaande portretten van de hoofdpersonen. Fenomenaal wat Carrasco met woorden kan benoemen! De levens van Juan en zijn naaste familieleden, het hoe en waarom van hun doen en laten staan centraal. Maar veel meer nog brengt de auteur een hele tijdsgeest weergaloos in beeld, een waarden- en normenpatroon van hardwerkende mensen in de 2de helft van de 20ste eeuw. Voor iedereen herkenbaar, deze mentaliteit met strakke rolverdeling, starre gewoontes, weinig woorden, ingebakken verwachtingen en beklemming.
Carrasco lokaliseert zijn verhaal perfect in tijd (jaren 1970 tot 2011) en ruimte. Cruces is de enige fictieve plaatsnaam, alle andere zijn mooi te vinden op de kaart. De aanblik van het Gredosgebergte in de verte, de uitstap naar Toledo, de trip naar Extremadura met zijn uitgestrekte weilanden en diverse eikensoorten zijn knap beschreven en een lust voor Spanje-liefhebbers. Hetzelfde voor de Highlands en Edinburgh, met de forths, het kasteel en de aristocratische parken.
Een knap verhaal met verrassende wendingen en veel dubbele bodems!

Toegevoegd aan mijn lijst "Spanje", literatuur van Spaanse auteurs of van niet-Spaanse schrijvers waarin Spanje een belangrijke rol speelt.