Aangrijpend en schokkend

In 1979 werd tijdens de Iraanse revolutie de sjah Mohammad Reza Pahlavi afgezet en kwam Khomeini aan de macht. Dit veranderde het verwesterde land in een theocratisch schrikbewind. Shohreh Festali, de auteur en hoofdpersonage van dit waargebeurde verhaal , leidde een relatief goed leven tot die zwarte periode aanbrak. Haar vader die hoogleraar en burgemeester is, moet verplicht verhuizen naar Fuman waardoor het gezin de stad Rasht moet verlaten. Rasht was ondanks de dictatoriale regering nog redelijk vrij, maar in Fuman zijn de mensen extreem streng gelovig.
Als tienermeisje komt Shohreh terecht in een volkomen vreemde stad, zonder vriendinnen en in een nieuwe school waar de Sharia de wet is en de gevolgen catastrofaal wanneer die niet worden gevolgd. Het dagelijkse leven van Shohreh leren we beter kennen en aan de hand van kleine incidentjes wordt het alsmaar duidelijker onder wat voor verschrikkelijk bewind zij haar dagen moet zien te overleven.

Op straat, achter elke hoek, of zelfs achter elk venster schuilt gevaar en één kleine misstap kan fataal worden. Vrouwen zijn niets waard en worden dan ook zo behandeld. Contact met mannen, zelfs oogcontact is verboden. De klederdracht, op straat lopen, lachen, muziek beluisteren,… alle geneugten van het leven zijn verboden. En daar bovenop vooral de liefde. Wanneer Shohreh het verhaal hoort over Armin en Roya is ze er kapot van. Maar toch wil ze, alleen al om haar ouders op stang te jagen, een vriend hebben. Shohreh leert Tiam kennen in het geniep. Eerst alleen via telefonisch contact en later via een glimp aan de overkant van de straat.

‘Ik deed toch maar dingen die verboden waren, normale dingen eigenlijk, maar strafbaar in een abnormaal land. In mijn hoofd was ik constant vergelijkingen aan het maken. Vergelijkingen tussen de tijd waarin ik leefde en de tijd van voor de Islamitische revolutie.’

De vriendschap groeit uit tot liefde en ze moeten de gekste toeren uithalen om elkaar alleen maar te kunnen zien of met elkaar te babbelen. Te gek voor woorden. De angst zit er diep ingeworteld en je voelt de continue achterdocht waarmee ze moet leven. Martelingen, zweepslagen, ophanging, stenigingen, … het zijn dagelijks praktijken waarmee ze geconfronteerd worden en waar ze dan ook verplicht op moeten toekijken.
De schrijfstijl is heel vlot en past ook bij de leeftijd van het personage. De onmacht maar ook het lef om te revolteren en ‘verboden’ dingen te doen, is hartverscheurend en met momenten schokkend om te lezen. Het is een verhaal dat iedereen zou moeten lezen om een idee te krijgen van de onmogelijke levenssituatie en hoe de bevolking in een ijzeren greep wordt gehouden door de continue angst voor represailles.

Onvoorstelbaar dat dit de dag van vandaag nog gebeurt. Alleen maar respect voor de moed en vooral de kracht om verder te gaan. Ik zou het als een overwinning noemen op het hels regime maar helaas heeft ze er ook een zware prijs voor betaald.