Aangrijpend verhaal

Na 3 maanden gevangenschap in Westerbork wordt Gabrian Sijbrands, 12 jaar, samen met zijn ouders en 10-jarig broertje Jordan op de trein gezet naar het vernietigingskamp Auschwitz in Polen. Door een aanval van Poolse verzetsstrijders, lukt het hen om een aantal kinderen uit de trein te redden. De vreugde is echter van korte duur want ze komen in de handen van de meedogenloze nazi-kommandant Karl Vonkle terecht. De broers worden van elkaar gescheiden en worden ingezet in een verachtelijk spel. Gabrian moet als verklikker alle misstanden in Auschwitz aan de leiding doorgeven. Terwijl Jordan als een soort spion wordt ingezet om onderduikers te verraden. Beide jongens kampen met verschrikkelijke schuldgevoelens maar wanneer ze niet aan de steeds hogere eisen voldoen, dan zal dit grote gevolgen hebben voor hun ouders en broer. Allebei zitten ze verstrikt in een versmachtend en levensbedreigend machtsspel. Hoe komen ze hier onderuit en zullen ze hun familie ooit nog in de armen kunnen sluiten?

Het verhaal begint bij het transport van het gezin van Westerbork naar Auschwitz. De 2 broers kunnen ontsnappen en de ouders blijven op de trein zitten. Enerzijds opgelucht maar voor hoelang. Daarna krijgen we de gebeurtenissen beschreven die beide broers ondergaan. Aanvankelijk samen maar daar zet kommandant Voncke al snel een stokje voor. De wegen van beide broers scheiden zich en afwisselend krijgen we beide schrijnende verhalen en mensonterende gebeurtenissen voorgeschoteld.

De schrijfstijl is heel filmisch, aangrijpend en met momenten heel choquerend. Dit is echt een verhaal dat je bij je kladden vast pakt en niet meer loslaat. De emoties en verschrikkingen die ze ervaren worden beeldend gebracht, en dat is hartverscheurend. In een film kun je nog efkens wegkijken maar deze horror komt snoeihard binnen. En het blijft maar duren… Een kleine toespeling op hoe ze zich moeten gevoeld hebben, alle ellende waar geen einde aan lijkt te komen…

Ook de beschrijvingen in de kampen, de onderduikadressen, de meedogenloze aanpak van de SS’ers,…. er zijn al duizenden boeken geschreven, maar toch was ik er nog nooit zo ondersteboven van. De auteur weet alles zo mooi te verwoorden, ook door het feit dat alles gezien wordt uit het oogpunt van de 2 jonge broers en dan ook zo verteld wordt, maakt het des te aangrijpender. Eenvoudige taal maar goed gebracht waardoor het voor jongeren zeker ook aan te raden is. Maar ook de andere karakters worden heel overtuigend neergezet. Kommandant Voncke en de andere beulen in het kamp, daar tegenover de moed van de mensen die hun leven in gevaar brengen voor de onderduikers, en hier en daar ook een blokkommandant die toch enig mededogen heeft.
Door de ellende, de uitzichtloosheid en de vele tegenslagen kun je alleen maar bewondering opbrengen voor de moed en het doorzettingsvermogen van beide broers. Zelf hun leven niet zeker maar toch houden ze nog empathie en menselijkheid over. Iets wat niet van de kampleiders kan gezegd worden.
Wanneer je denkt dat eindelijk het ergste achter de rug is en de bevrijding er zit aan te komen, worden ze nog eens snoeihard met de neus op de gruwelijke feiten gedrukt. Naar het einde maken we een sprong naar de toekomst en volgen we wat er na de bevrijding met hen gebeurt.

Wat is dit een schitterend ( en tegelijkertijd afschuwelijk) verhaal. Hoe de auteur de lezer bij zijn nekvel grijpt en niet meer loslaat…