Hartverscheurend, helaas heel realistisch

Voor de leesclub van ‘De boekenreizigers’ lazen we dit keer een heel ander soort boek. Gebroken levenslijnen van Saskia Harkema.
Hoofdpersoon Svetlana doet eht relaas van haar leven, dat helaas getekend is door oorlog. Haar ouders en grootouders maakten de WOI en WOII mee en nadien ook nog de oorlog in Joegoslavië dat in 1991 dan volledig uiteenviel.
Was haar opvoeding al streng omwille van de armoede, nadat Joegoslavië uiteengevallen was, vallen al haar plannen in duigen. In Engeland gaan studeren is een utopie geworden want hun geld is niks meer waard en werk is er niet. Hun land lijkt wel een enclave van armoede omringd door rijke landen. De bevolking wordt aan haar lot overgelaten. De meesten gaan op de vlucht. Dat doet ook Svetlana. Ze trouwt met een Nederlander, maar zelf krijgt ze die nationaliteit niet. Dus zit er niks anders op dan om de drie maanden weer naar haar thuis land te gaan en terug te keren met een toeristenvisum. Helaas het lot van velen. Zoals bij velen is ook haar huwelijk een mislukking. Als haar zoon dan in 2016 een staatloze wordt, keert ze volledig gebroken weer naar haar land terug.

We krijgen het verhaal afwisselend te horen van Esperanza, die over haar ontmoetingen in de regio vertelt, en door Svetlana die haar leven en dat van haar ouders van naaldje tot draadje uit de doeken doet.
Ongelijke strijd, de bevolking wordt gewoon aan haar lot overgelaten, alles wordt hen afgenomen. De verhalen zijn hartverscheurend. Dit gebeurde 30 jaar geleden in een regio waar veel mensen van mijn generatie ook met vakantie gingen. Onwezenlijk is dat. Iedereen heeft daar zijn eigen intens trieste verhaal. Corruptie, bureaucratie tieren er welig en maken alles kapot. Mensen worden tegen elkaar uitgespeeld. De situatie schrijnend en hopeloos. Europa? Europese Unie? Vereniging? Het lijkt allemaal heel ver weg.
Toch wil Svetlana vechten voor haar land, voor de mensen, voor een menswaardig leven.

He vertelt het verhaal over de geschiedenis van Macedonië. De auteur deed veel opzoekwerk en liet zien hoe de machthebbers telkens weer alles in de vernieling hielpen.
De geschiedenis van Macedonië wordt uitgebreid uit de doeken gedaan. Er is alleszins grondig opzoekingswerk verricht en dat vertaalt zich ook in een knap neergeschreven donkere geschiedenis. De auteur verwijst ook naar de boeken van Raymond Detrez, de Balkanspecialist. Die zijn inderdaad stevig onderbouwd en een mooie historisch-politieke aanvulling op dit boek. De auteur gebruikt een open vertelstijl, verbloemt niets. Het is geen boekje dat je even snel leest. Maar het is een noodzakelijk boek. Helaas. In Europa zijn er nog veel regio’s waar ellende heerst en armoe troef is als gevolg van corruptie en die wij gemakshalve maar aan de kant schuiven met het motto ‘we kunnen niet de last van de wereld op onze schouders dragen’. Het boek mag dan in de jaren ’90 spelen, het is helaas nog steeds actueel.