Meer dan 5,6 miljoen beoordelingen en recensies Organiseer de boeken die je wilt lezen of gelezen hebt Het laatste boekennieuws Word gratis lid
×
Lezersrecensie

Over dieren die tegen de verdrukking in leven

ennonuy 10 juli 2024
Van Frank Westerman las ik De kosmische komedie en Te waar om mooi te zijn, boeken die mij zeer bevielen. En reden genoeg om dan ook zijn jongste publicatie aan te schaffen, al vind ik de titel matig. De schrijver begint met de merkwaardige narwal die vaak is voorzien van een enkele ivoren gedraaide tand van een tot twee meter lengte. Vaak aangezien voor het attribuut van de eenhoorn. Op zoek naar de toedracht van narwalhoorns in Londen besluit de schrijver uiteindelijk dat het sprookje misschien beter een sprookje blijft.

Het tweede verhaal gaat over de lemming waarvan het maar niet wil lukken de redenen voor hun merkwaardig gedrag te achterhalen. Bij een superuitbraak van deze knaagdiertjes rennen ze collectief naar de kust en storten zich in de diepte maar ze kunnen slechts een kleine driehonderd meter zwemmen, daarna zijn ze te zwaar geworden door al dat water. De soort moet er evolutionair voordeel bij hebben maar hoe en wat? We weten het nog steeds niet! Wat we wel zien is dat de jongste bevolkingsexplosie onder de lemmingen enorm is teruggelopen, men vermoedt als gevolg van de klimaatverandering.

In het volgende verhaal komen we de paling tegen die als niet koosjer voor de jood en haram voor de moslim geldt. Waarom? Omdat in Leviticus staat dat de mens alles wat binnen en schubben heeft mag eten. Die paling is glad maar heeft wel degelijk schubben, ze zijn alleen niet met het blote oog waarneembaar. O stompzinnigheid der stompzinnigheden. En eten palingen werkelijk muizen en mollen, kruipen ze echt op het land? Hoe het ook zij, de paling lijkt uit de gevarenzone. Onder de Afsluitdijk komt een vistunnel voor paling, zalm, spiering, snoekbaars en baars. Hadden we daar niet eerder op kunnen komen?

In de jaren twintig van de vorige eeuw namen de aantallen rotganzen in snel tempo af. Lang zocht men naar de oorzaak om uiteindelijk vast te stellen dat die enorme teruggang werd veroorzaakt door gevangenen in de goelag die de vogels in hun ruiperiode massaal doodden. Het was hun enige voedselbron aangezien de barre weersomstandigheden bevoorrading van buitenaf onmogelijk maakte. Westerman schrijft: “ Met hun afnemende aantallen berichtten de rotganzen als eerste over de gruwelen van de Goelag Archipel - een kwart eeuw vóór Aleksandr Solzjenitsin.”

De ijsbeer heeft te lijden onder mens en klimaat. Er zijn er nu nog zo’n 25.000. De ijsbeer gaat in aantallen niet achteruit en het dier blijkt verrassend goed op nieuwe omstandigheden, bijvoorbeeld als gevolg van klimaatverandering, te reageren. IJsberen zijn op zoek naar paren en eten en wat voor soort voedsel maakt hen niet uit: robben, vis, eieren, kwal, rendier of mens.

Hoe het mogelijk is dat vijfduizend jaar geleden rendieren van het vaste land naar Spitsbergen migreerden weten we niet. Die migratie heeft zich wel degelijk voltrokken, over bijna duizend kilometer zeeijs! Er zouden nu nog zo’n 10.000 dieren zijn op het eiland.

Het laatste dier dat beschreven wordt is de Koningskrab die zich met een snelheid van 50 km per jaar over noordwest Europa verspreidde als een invasieve exoot. Die invasie hebben we uiteindelijk weten te stoppen door de dieren op te eten. Nu worden jaarlijks weer vangstquota vastgesteld.

Het zal geen toeval zijn dat Westerman koos voor dieren wier habitat boven de poolcirkel ligt. Daar vinden misschien wel de meest spectaculaire en onheilspellende klimaatveranderingen plaats. Doorheen het gehele boek, alle verhalen bijna, duikt overal de naam Willem Barentsz op, de Terschellinger die op zoek ging naar de noordelijke doorvaart naar China. Hij zou nooit meer thuis komen. En hij vond niet wat hij zocht. Maar elke Nederlander kent zijn naam en wie heeft niet respect voor zijn doorzettingsvermogen, zijn moed en zijn tragisch lot?

Westerman sluit af met een uitgebreid exposé over zijn bronnen en inspiraties. Hij heeft veel wetenswaardigs en ook verrassends voor zijn lezers verzameld. Hij hanteert een goede en vlotte stijl. Ook dit was een boek waar ik erg veel plezier aan beleefde. En dat hij aan het begin een ‘Steinwegvleugel’ introduceert vergeef ik hem graag. Misschien was het grappig bedoeld.

Enno Nuy
Juli 2024

Reageer op deze recensie

Meer recensies van ennonuy

Gesponsord

Wanneer zijn ploeg vastloopt door een reusachtig bot, gaat Boer Boris samen met Berend en Sam op onderzoek uit. Van welk dier zou dit bot kunnen zijn? Een cavia? Een marmot?

Marie zit op de beste school van de wereld met de allerliefste juf. Als haar klas uitgenodigd wordt om een week te ruilen met een andere klas, logeert Marie zelfs in een villa met zwembad en paarden.

De TikToks die geheimen van leerlingen én docenten onthullen, zijn enorm populair op Lauries school. Maar is het wel echt ongeluk als een meisje uit een van de sappigste TikToks om het leven komt?

Met zeven sleutels kan een bont gezelschap reizigers de schat van de meedogenloze Roverkoning in handen krijgen, als ze langs de zeven bewakers kunnen komen.

Noura leeft met een groot geheim – haar moeder mag absoluut niet ontdekken dat ze bij volle maan in een weerwolf verandert. En dan is er nog dat andere grote geheim ...

Als het afbrokkelende gebouw van Brams middelbare school wordt gesloten, moet hij ergens anders heen dan zijn beste vriend, Theo Thorbecke. Kunnen ze de school nog redden?

De kikkertjes maken weer met veel plezier en humor hun stripboeken. Met hun opbrengsten kunnen ze snoep kopen. Of kunnen ze het beter samen aan iets anders besteden?

Waakgorgel Jukko vertelt de Waakgorgeltjes-in-Opleiding en Melle dat er boven de poolcirkel een groot leger Brutelaars oprukt. De verdedigende Gorgels vallen allemaal in slaap.

Drie tieners bekennen de moord op Mirza. Alle drie hebben ze een motief, maar slechts een van hen is de dader. Wie viel Mirza aan op het feest? Wie is de mystery guest?

Er is een landelijke internetstoring en nu kunnen Quinn en Aaron geen huiswerk maken. Ze moeten een voldoende halen, anders moeten ze stoppen met hun videokanaal.

Een ode aan de allesoverstijgende kracht van vrouwenvriendschap en een intiem portret dat een nooit eerder getoonde kant van Marilyn Monroe laat zien.

Als haar vader haar herinneringen vertelt die niet rijmen met de geschiedenis zoals zij die kent, gaat Olga twijfelen over haar achtergrond.

Dit is het sensationele verslag van hoe Red Bull luidruchtig de Formule 1-wereld instapte en steeds succesvoller werd om uiteindelijk de sport te domineren met Max Verstappen.

Twee advocaten, de een wit, de ander zwart, proberen hun ten onrechte beschuldigde zwarte verdachte van de doodstraf te redden.

Tijdens een roerige debatavond aan de universiteit in Kiev verklaart Dani's jeugdvriend Pavel dat het socialisme dood is. Wanneer Pavel vervolgens verdwijnt, gaat Dani naar hem op zoek.

Journalist Gina deed jarenlang verslag van oorlogen over de hele wereld, maar sinds kort is ze correspondent in Rome. Na een zwoele zomeravond belandt ze in bed met haar jeugdvriend Okke.

Wanneer Poppy anonieme brieven ontvangt, betrokken is bij een ongeval en verrast wordt door een groot geldbedrag, wordt haar veerkracht zwaar op de proef gesteld.

Schrijfster Keet ontdekt dat de eigenaresse van een sjofele strandtent waar ze graag komt, illegaal onderdak biedt aan een groepje jongeren.

Bruce Cable, de extravagante boekhandelaar die zijn winkel bestiert op Camino Island, en de groep schrijvers die hij om zich heen heeft verzameld staan voor een nieuwe uitdaging.

Tanya, een Britse exchange student, komt een jaar lang in het gezin van Natalie en Matt wonen in hun luxe huis in Los Angeles. Ze begint steeds meer te lijken op hun overleden dochter Anabel.

Wanneer haar buurvrouw Kira dood wordt aangetroffen denkt iedereen aan zelfmoord. Maar Nancy is ervan overtuigd dat er kwade opzet is.

Amsterdam, 1824. In de kinderkolonie heerst een hard regime van tucht en discipline. Samen maken Karel en Lize een plan: proberen te ontsnappen uit Veenhuizen ...

Cornelisse en Wertheim selecteerden de mooiste en indrukwekkendste verhalen uit 12,5 jaar Echt gebeurd. Ook op papier beklijven deze verhalen. Een feest om te lezen!

Het team is een oude sekte op het spoor als plotseling de cold case roodgloeiend wordt: een jonge vrouw is sinds een paar dagen spoorloos verdwenen...

Pim Franssen beschrijft zijn reis vol beproevingen van twee jaar en twee dagen door 26 Afrikaanse landen in een oude Land Cruiser.

Over vergeving, spijt hebben van altijd maar doorgaan, het plezier van simpel leven en de kracht die schuilt in gewoon geluk.

Op Ivy's safari’s worden dieren alleen gefotografeerd. Ze stuit daarbij op verzet van de andere witte jagers, maar ze zet vastberaden door.

De zeventigjarige Cecilia kijkt ernaar uit de zomer ongestoord aan de kust door te brengen. Dit plan wordt echter verstoord als ze een onverwachte gast aantreft.

Met zijn kenmerkende opgerolde sokken, zijn taaiheid en wilskracht hoort Søren Lerby bij de absolute boegbeelden van het voetbal.

Als de jonge Ned Maddstone zich na een uit de hand gelopen grap op school plots in een streng bewaakte gevangenis bevindt, ziet de toekomst er veel minder rooskleurig uit.

Als je het lastig vindt om je gewoontes te veranderen, ligt dat niet aan jou. Slechte gewoontes blijf je herhalen, omdat je de verkeerde methode gebruikt.

Miljardair Georg zoekt hulp bij zijn vriend Joe Carling, voor zijn spoorloos verdwenen kleinzoon en enige erfgenaam. Iemand heeft er baat bij heeft als Filip nooit gevonden wordt …

Dumoulin wordt geconfronteerd met plekken waar nederlagen, crashes en rivalen een voedingsbodem bleken voor twijfels, frustraties en onzekerheden.

Het jaar van Gwen van Poorten varieerde van paddoceremonies tot botox, van met je partner naar Burning Man en je daar verloven tot het verbreken van die verloving.

Qmusic-dj en brandweerman Tom geeft aan de hand van heftige, verdrietige, leuke en soms idiote verhalen een eerlijk en inzichtelijk beeld van het leven van een brandweerman.