Besef dat komt als een sluipmoordenaar

Sommige boeken weten te boeien door een meeslepend verhaal, een doordachte plot, of een uitmuntende schrijfstijl. "Wat maakt ons," de debuutroman van Efrat Lupi, onderscheidt zich vooral doordat het lezers uitnodigt tot reflectie. Het boek is uniek, en mensen die zich buiten de conventionele paden begeven, verdienen wat mij betreft altijd een streepje extra!

Efrat Lupi, geboren in de jaren 70 en opgegroeid in een kibboets, kwam op negentienjarige leeftijd naar Nederland. Na het leren van de Nederlandse taal volgde ze verschillende studies, waaronder Nederlands recht. Het is bewonderenswaardig hoe zij in een aangeleerde taal zo bekwaam kan schrijven.

Het verhaal draait om Matilda, een hoogbegaafde vrouw die op het eerste gezicht alles lijkt te hebben. Door ontmoetingen in haar leven, hoofdstuk voor hoofdstuk beschreven, niet chronologisch, leer je haar echter steeds beter kennen. Het draait vooral om haar keuzes, keuzes die tot nadenken stemmen. Je voelt je zowel verbonden met als afstandelijk tot deze vrouw; je wilt haar helpen, haar adviseren maar ze zou die hulp waarschijnlijk niet accepteren. De ontmoetingen lijken vaak eenzijdig, en de diepere betekenis ervan voor Matilda blijft lang een raadsel, evenals het inzicht in de psyche van de andere personen. Soms mis ik de zelfreflectie bij Matilda, maar ik vermoed dat Efrat Lupi deze complexiteit opzettelijk heeft gecreëerd. Naar mijn idee zou dit boeiende verhaal zich uitstekend lenen voor een verfilming als psychologische thriller.

Het boek is gedurfd vanuit het ik-perspectief geschreven, waardoor je - als je het oppervlakkig leest - zou kunnen denken dat het gebrek aan empathisch vermogen bij de schrijfster hoort in plaats van bij de ik-persoon. Maar ook hier vermoed ik toch echt de vakkunst van Efrat Lupi.
Wat betreft de schrijfstijl: het is een plezierig en vlot leesbaar boek, ondanks de wat onconventionele stijl. Ik vond de manier waarop de informatie als puzzelstukjes wordt vrijgegeven intelligent geschreven. Het ontbreken van inspringing en positiewisselingen was voor mij geen probleem, evenmin als het gebruik van dubbele aanhalingstekens, hoewel dit in een bepaald gedeelte met veel dialoog enigszins uitdagend werd, met name in het telefoongesprek tussen Matilda en Lisa in het hoofdstuk Lisa. Over het algemeen vormt dit echter geen hinder, maar ik zou de auteur adviseren om bij een boek met meer dialoog een andere opmaak te overwegen.

Het is een boek dat je niet snel loslaat; de vraag "wat maakt ons" blijft nagalmen lang nadat je het boek hebt neergelegd. Ik zou veel meer kunnen vertellen, maar dat zou waarschijnlijk te veel van de inhoud verraden. Na het lezen ervan wilde ik het opnieuw doornemen, omdat ik het niet helemaal kon doorgronden, maar dit ligt waarschijnlijk aan de diepe indruk die het heeft achtergelaten. Wie zo'n boek kan schrijven, verdient van mij vijf sterren!