Door een donker dal

De cover van dit boek is felblauw met onderaan een wolkje aan de lucht. Extra opvallend is de intrigerende titel, Het licht dooit. Wat bedoelt Xander Jongejan met deze titel?

Het boek start in 2003 met een schrijnend verhaal over een dakloze, die door een groepje wordt mishandeld. De overlevingsdrang van de hoofdpersoon Deik - Michiel van Dijk – is pijnlijk duidelijk.
“Daklozen maken onderling grapjes over stofzuigen, dat ze die klus missen nu ze het niet meer kunnen doen. Klappen krijgen is ons nieuwe klusje, waar niemand zin in heeft, maar wat erbij hoort.”

Het volgende hoofdstuk springt terug in de tijd naar 1989. Vandaar uit verloopt het boek chronologisch, maar met sprongen in de tijd. Die tijdsprongen zijn niet storend. Je kunt zelf wel invullen wat er in de tussenliggende periodes gebeurd zou kunnen zijn.

Op geloofwaardige wijze beschrijft Jongejan met weinig woorden, in korte eenvoudige zinnen en mooie dialogen een periode van 17 jaar. Elk hoofdstuk heeft een (bijzondere) titel die de lading goed dekt; zoals “Ik beteken mij”, “De wegwees” en “De grond is soms niet stabiel”. Jongejan speelt met taal, zoals “De geluiden om me heen waren weg, ik hoorde niets meer, behalve het schaatsen van de pen op papier.” en “Ik heb vroeger al mijn keuzekracht in één keer opgebruikt. Nu kan ik het niet meer.” Jongejan schrijft beeldend, bijna filmisch en door het vertelperspectief vanuit Deik, lijkt het alsof je erbij bent. Je volgt zijn gedachten en voelt mee.

Meerdere thema’s passeren de revue, zoals liefde en vriendschap of wat daarvoor moet doorgaan, bedrog, erbij willen horen, afwijzing, anders zijn, onzekerheid, vertrouwen...

Duidelijk wordt dat DE dakloze niet bestaat. Deze groep bestaat uit verschillende mensen, elk met zijn eigen verhaal. Er is zelfs een hiërarchie binnen de groep. De rol van de gemeentepolitiek en hulpverlening wordt aangestipt. Dit boek laat je nadenken over de daklozenproblematiek.